Frontpage Slideshow | Copyright © 2006-2010 JoomlaWorks, a business unit of Nuevvo Webware Ltd.

Print PDF
User Rating: / 1
PoorBest 

የስሪንቃ ግብርና ምርምር ማዕከል ለቆላማ አካባቢዎች የሚስማማ የቀቀባ ስንዴ ዝርያ መረጣ ስራ እያከናወነ እንደሚገኝ አስታወቀ፡፡

በደጋማ አካባቢዎች ብቻ ይለማ የነበረውን የስንዴ ሰብል የግብርና አሰራር ለመቀየር በቆላማ አካባቢዎች የማላመድ ስራ ተጀምሯል፡፡ከውጭ አገር የሚመጣውን ስንዴ በሀገር ውስጥ ለመተካት መስኖን በመጠቀም በሰሜን ወሎ ዞን በቆላ ስንዴ ለመሸፈን እየተሰራ ሲሆን የስሪንቃ ግብርና ምርምር ማዕከል በራያ ቆቦ ወረዳ ከቆቦ ጊራና ሸለቆ ልማት ጽ/ቤት ጋር በመተባበር ያለማውን የቆላ ስንዴ የአርሶ አደሮች ማሳ ባለድርሻ አካላት በተገኙበት የመስክ ጉብኝት አድርጓል፡፡ አርሶ አደሮቹም ከዚህ በፊት በሽንብራና በአገዳ ሰብሎች ተወስኖ የነበረው የግብርና ስራቸው በቆላ ስንዴ መሸፈኑ ጠቀሜታው የጎላ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ የስሪንቃ ግብርና ምርምር ማዕከል ቆላማው አካባቢ በስንዴ እንዲሸፈን ምርምርና ዘር እስከ ማቅረብ አጋር ሁኖ እየሰራ መሆኑንና በደጋማ አካባቢዎች ይለማ የነበረው የስንዴ ሰብል በቆላማ አካባቢዎች መልማቱ ብዙ ጠቀሜታ ይኖረዋል ሲሉ የማዕከሉ ዳይሬክተር አቶ ገዛኽኝ ጌታቸው ተናግረዋል፡፡ የሰሜን ወሎ ዞን ግብርና መምሪያ የሰብል ልማት ቡድን መሪ አቶ እንድሪስ ፈንታው የስሪንቃ ግብርና ምርምር ማዕከል በቂ የሆኑ ማሳያዎችን ተግባራዊ በማድረጉ ለቆላማ አካባቢዎች ስንዴን ማልማት የሚስችል ተሞክሮ ማገኘታቸውን ገልፀው እንደ ዞን ሰፊ ማሳ ለማልማት የዘር እጥረት የገጠማቸው መሆኑን ተናግረዋል፡፡ ማዕከሉ ላለፉት 34 ዓመታት 60 በላይ ዝርያዎችን በማፍለቅ፣ በማላመድና በማስፋት ማህበረሰቡን ተጠቃሚ አድርጓል፡፡ ዘገባው የሰሜን ወሎ ኮሙኒኬሽን ነው::

0
19827
35674

ከውጭ ሀገር የሚገባውን ስንዴ በሀገር ውስጥ ምርት ለመሸፈን እየሠራ መሆኑን የአዴት የግብርና ምርምር ማዕከል አስታወቀ፡፡

የአማራ ክልል ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት የአዴት የግብርና ምርምር ማዕከል ከአየሁ ጓጉሳ ወረዳ ግብርና ጽሕፈት ቤት ጋር በመተባበር የበጋ መስኖ በኩታገጠም ባለማው የስንዴ ማሣ ላይ የመስክ ምልከታ ተካሂዷል። ከውጭ የሚገባውን የስንዴ ምርት ለማስቀረት የሚደረገውን እንቅስቃሴ በመደገፍና የአርሶ አደሮችን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል በአየሁ ጓጉሳ ወረዳ ችባችባሳ ቀበሌ 27 ሄክታር መሬት ላይ ስንዴ በመስኖ እያለማ ነው። ምርምር ማዕከሉ 65 አርሶ አደሮችን ተጠቃሚ አድርጓል። ለአርሶ አደሮች የግንዛቤ ማስጨበጫ ስልጠና በመስጠት 40 ነጥብ 5 ኩንታል የቀቀባ ምርጥ ዘር ስንዴ አቅርቧል። የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል ዳይሬክተር ዶክተር አንተነህ አበዋ በውጭ ምንዛሬ የሚመጣን የስንዴ ምርት በሀገር ውስጥ ምርት ለመተካት የመስኖ ልማት ባለባቸው ሁሉም ወረዳዎች ላይ የስንዴ ቅድመ ማስፋፋት ሥራ እየተሠራ ነው ብለዋል። ስንዴን በመስኖ ለማልማት የሚያስፈልጉ ግብዓቶችን በመለየት ለአርሶ አደሮች ስልጠና በመስጠት ወደ ሥራ መገባቱንም ገልጸዋል። ምርምር ማዕከሉ ከአፈር ማዳበሪያ ውጭ ሁሉንም ግብዓት በነጻ ያቀረበ ሲሆን በቀጣይ ተጠቃሚ አርሶ አደሮችን ቁጥር ለማሳደግ እየሠራ መሆኑን ዳይሬክተሩ አስታውቀዋል። ማዕከሉ በምዕራብ ጎጃም ዞን፣ በባሕር ዳር ዙሪያ እና በአዊ ብሔረሰብ አስተዳደር የተለያዩ አካባቢዎች 214 ነጥብ 5 ሄክታር መሬት ላይ ስንዴ በመስኖ እያለማ ነው ብለዋል። በመስኖ ከሚለማው መሬት ውስጥ 26 ነጥብ 25 ሄክታር መሬት ላይ የዘር ብዜት መሆኑንም ተናግረዋል። የአማራ ክልል ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር ዶክተር ጥላዬ ተክለወልድ በክልሉ ከሚገኙ ሰባት የምርምር ማዕከላት ውስጥ አምስት ማዕከላት በሰብል ላይ ምርምር እያደረጉ መሆናቸውን ተናግረዋል። .. 2023 ከውጭ ሀገር የሚገባውን የስንዴ ምርት ሙሉ በሙሉ በሀገር ውስጥ ምርት ለመሸፈን የተያዘውን ሀገራዊ ራዕይ ለማሳካት በአማራ ክልል 13 ሺህ ሄክታር ያህል መሬት በመስኖ ስንዴ ተሸፍኗል ብለዋል። አርሶ አደር ክንዴ አገኝ የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል ባመጣው በመስኖ ስንዴ ምርት ፕሮጀክት ተጠቃሚ መሆናቸውን ነግረውናል። ካሁን በፊት ስንዴ ቢያርቱም ሂደቱን ጠብቀው ባለመዝራታቸውና ተገቢውን ግብዓት ባለመጠቀማቸው ውጤታማ እንዳልነበሩም ጠቁመዋል። በዚህ ዓመት ተገቢውን ግብዓት በመጠቀማቸው እና የባለሙያዎችን ምክር ተግባራዊ በማድረጋቸው የተሻለ ምርት ይጠብቃሉ። ሌላኛው አርሶ አደር ሀብታሙ ደመም በመስክ ምልከታው ላይ ተሳታፊ ናቸው፡፡ አርሶ አደር ሀብታሙ የእርሻ ማሳቸው ውኃ ገብ ባለመሆኑ ስንዴን በመስኖ ማምረት አልቻሉም፡፡ በጉብኝቱ ላይ መሳተፋቸው ግን በቀጣይ የጉድጓድ ውኃ ቆፍረውም ቢሆን ስንዴን በመስኖ ለማልማት ሀሳብ እንደመጣላቸው ነግረውናል፡፡ የመስክ ምልከታውም ስንዴን ለማልማት እንዳነሳሳቸው ተናግረዋል። በአየሁ ጓጉሳ ወረዳ 2013 . 1 ሺህ 98 ሄክታር መሬት ስንዴ በመስኖ እየለማ መሆኑን ከወረዳው ግብርና ጽሕፈት ቤት የተገኘው መረጃ ያመላክታል። ዘገባው የአማራ ብዙሃን መገናኛ ድርጅት ነው::

131110

የቆላ ስንዴ ልማት ፕሮጀክት በአርሶ አደሩ ዘንድ ትልቅ ተስፋን ይዞ መጥቷል

በአማራ ክልል ሰሜን ሸዋ ዞን የቆላ ስንዴ በመስኖ እየለማ ሲሆን አፈጻጸሙን ለመገምገምና ልምድ ለመለዋወጥ በዞኑ ኤፍራታና ግድም ወረዳ ባለድርሻ አካላት የተሳተፉበት የመስክ ቀን ተካሂዷል፡፡ በመስክ ቀኑ የበጋ ስንዴ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ የተሻለ ተስፋ ይዞ መምጣቱ ተገልጿል፡፡ አርሶ አደር ኑሬ ወርቁ በሰሜን ሸዋ ዞን ኤፍራታና ግድም ወረዳ የአላላ ቀበሌ ነዋሪ ነው፡፡ ከዚህ በፊት ቀይ ሽንኩርትና በቆሎ በመስኖ ያለማ እንደነበር የሚገልጸው አቶ ኑሬ በዚህ አመት ግን በመንግስት በኩል በካባቢያቸው ስንዴን በመስኖ እንዲለማ በተሰጠው ምክረ-ሀሳብ መሰረት የደብረ ብርሃን ግብርና ምርምር ማዕከል፣ የዞንና የወረዳ ግብርና ባለሙያዎች ባደረጉለት ድጋፍ ስንዴን በመስኖ እያለማ መሆኑን ይናገራል፡፡ በአካባበው ስንዴ በመስኖ ለምቶ ስለማያውቅ መጀመሪያ አካባቢ ተጠራጥሬ ከበቆሎ ጋር ቀላቅየ ዘርቸው ነበር፤ በኋላ ግን የስንዴው ቡቃያ የተሻለ ሆኖ ስላገኘሁት በቆሎውን አስወግጀ ስንዴውን በአግባቡ መንከባከብ ጀመርኩ፡፡ አሁን በደጋው አካባቢ በመኸር ከሚዘራው ስንዴ ባልተናነሰ ሰብሉ ጥሩ ቁመና ላይ ይገኛል የሚለው አርሶ አደር ኑሬ የተሻለ ምርት እንደሚያገኝ ትልቅ ተስፋ እንዳለውና በቀጣይም የስንዴ ልማት ስራውን የበለጠ ለማስፋት እንደሚፈልግ ተናግሯል፡፡ ሌላው የአለላ ቀበሌ ነዋሪ የሆነው አቶ ሰለሞን ታምራት ከዚህ በፊት በመምህርነት ሙያ ያገለግል የነበረ ሲሆን አሁን ግን ፊቱን ወደ ግብርና አዙሯል፡፡ አቶ ሰለሞን የግብርና ባለሙያዎች ስንዴን በመስኖ እንዲዘሩ በሰጧቸው ምክረ-ሀሳብ መሰረት ወደ ስራ መግባቱን ገልጿል፡፡ መጀመሪያ አካባቢ በስራው ለመሳተፍ በርካታ አርሶ አደሮች ተመዝግብው ነበር የሚለው አቶ ሰለሞን በኋላ ላይ በመጠራጠር በርካቶች ደፍረው መግባት አልቻሉም፤ እኔ ግን ሞክሬ ማየት አለብኝ በማለት ግማሽ ሄክታር የሚጠጋ መሬቴን በስንዴ ሰብል ሸፍኛለሁ ብሏል፡፡ በዚህም ሰብሉ ጥሩ ቁመና ላይ እንደሚገኝና ወደ ፊትም ስራውን የበለጠ ለማስፋት ቁርጠኛ መሆኑን አቶ ሰለሞን ተናግሯል፡፡ የደብረ-ብርሃን ግብርና ምርምር ማዕከል ዳይሬክተር / አዳሙ ሞላ በሰሜን ሸዋ ዞን ስንዴ በመስኖ እንዲለማ ምርምር ማዕከሉ ከባለ ድርሻ አካለት ጋር በመቀናጀት ልዩ ልዩ ሙያዊ ድጋፍ እያደረገ ይገኛል ብለዋል፡፡ አሁን ላይ ቀቀባ የተሰኘ የስንዴ ዝርያ በቆላ አካባቢዎች በመስኖ እንዲለማ እየተደረገ መሆኑን የገለጹት ዳይሬክተሩ በቀጣይ ሌሎች ለቆላ ተስማሚ የሆኑ የስንዴ ዝርያዎችን ለመለየት ጎን ለጎን የምርምር ስራ እየተሰራ መሆኑን ተናረዋል፡፡

በምርምር ማዕከሉ ድጋፍ በዞኑ በኤፍራታና ግድም፣ አንጾኪያ ገምዛ እና ቀወት ወረዳዎች 98 አርሶ አደሮች(ከዚህ ውስጥ 4 ኢንቨስተሮች ናቸው) 53 ሄክታር መሬት የቆላ ስንዴ በመስኖ እያለሙ መሆናቸውም ተገልጿል፡፡ የሰሜን ሸዋ ዞን ግብርና መምሪያ ምክትል ኃላፊ አቶ ወንዶሰን ደምሴ በበኩላቸው በዞኑ ከጤፍ ቀጥሎ ስንዴ በከፍተኛ ደረጃ በመኸር የሚመረት ሰብል መሆኑን ገልጸው በመኸር እርሻ 113ሺህ ሄክታር በላይ መሬት በመዝራት እስከ 4 ነጥብ 1 ሚሊዮን ኩንታል ምርት ሲገኝ ቆይቷል ብለዋል፡፡ ይሁን እንጅ ቆላማ አካባቢዎች ስንዴን አምርተው እንደማያውቁ የሚገልጹት ምክትል ኃላፊው በዚህ አመት በመንግስት በተጀመረው ሀገራዊ ፕሮጀክት መሰረት ስንዴን በቆላማ አካባቢዎች ማምረት እንደሚቻል ማሳየት መቻሉን ተናግረዋል፡፡ ወደ ስራ ሲገባ በአርሶ አደሩ በኩል እንዴት ስንዴ ቆላ ላይ ይለማል በሚል አሰራሩን ላለመቀበል ችግሮች እንደነበሩ ያስታወሱት አቶ ወንዶሰን አሁን ግን ለምቶ ሲታይ በርካታ አርሶ አደሮች ፍላጎት አሳይተዋል ብለዋል፡፡ የደብረ ብርሃን ግብርና ምርምር ማዕከል የጀመረውን ተሞክሮ በመውሰድ የዞኑ ግብርና መምሪያ ስራውን 11 ወረዳዎች ላይ መጀመሩን የገልጹት አቶ ወንዶሰን 3ሺህ 328 ሄክታር መሬት ላይ ለማልማት ታቅዶ የዘር እጥረት በመግጠሙ 653 ሄክታር መሬት ላይ የቆላ ስንዴ እየለማ መሆኑን እና 1ሺህ 368 አርሶ አደሮች እየተሳተፉ እንደሚገኙ ተናግረዋል፡፡ ዘር በማቅረብ፣ ልዩ ልዩ ሙያዊ ድጋፎችን በማድረግ በኩል የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ከፍተኛ ድጋፍ ማድረጉንም ምክትል መምሪያ ኃላፊው ገልጸዋል፡፡ በመስክ ቀኑ የተሳተፉ አርሶ አደሮችና ባለድርሻ አካላት በሰጡት አስተያየት ሁሉም አካላት የየድርሻውን ኃላፊነት መወጣት እና ተቀናጅቶ መስራት፣ ያሉ የውሃ አማራጮችን በአግባቡ መጠቀምና የተሻሉ ቴክኖሎጅዎችን ተግባራዊ ማድረግ ከተቻለ እንደ ሀገር የተያዘውን በራስ አቅም የምግብ ዋስትናን የማረጋገጥ ግብ ማሳካት ይቻላል ብለዋል፡፡

a
c
   ምስራቅ በለሳ ወረዳ የቆላ ስንዴ በመስኖ እየለማ ነው
በማዕከላዊ ጎንደር ዞን ምስራቅ በለሳ ወረዳ የቆላ ስንዴ በመስኖ እየለማ ሲሆን በወረዳው ደንጎራ ቀበሌ ባለድርሻ አካላት የተሳተፉበት የመስክ ቀን ተካሂዷል፡፡ በመስክ ቀኑ የምስራቅ በለሳ ወረዳ ግብርና ጽ/ቤት ኃላፊ አቶ መልካሙ እንግዳው በለሳ በጀግንነቱ የሚታወቅ ቢሆንም ከአካባቢው ተፈጥሮአዊ ሁኔታ አኳያ አርሶ አደሩ በግብርናው ዘርፍ ተጠቃሚ ሳይሆን መቆየቱን ገልጸው አሁን ላይ የመስኖ አውታሮችን በመዘርጋት በወረዳው 891 ሄክታር መሬት በመስኖ እየለማ ነው ብለዋል፡፡ ከዚህ ውስጥ በወረዳው በ98 ሄክታር መሬት ላይ የቆላ ስንዴ በመስኖ እየለማ መሆኑን የተናገሩት አቶ መልካሙ አርሶ አደሩ ከተረጅነት እንዲላቀቅ እና የምግብ ሰብሎችን በራስ አቅም ለማምረት እንዲቻል ወረዳው ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በቅንጅት እየተሰራ ነው ብለዋል፡፡ ለአካባቢው ተስማሚ ይሆናሉ ተብለው የሚታሰቡ የስንዴ ዝርያዎችን በማቅረብና ሙያዊ እገዛ በማድረግ በኩል የጎንደር ግብርን ምርምር ማዕከል ከፍተኛ ድጋፍ እንዳደረገላቸውም ጽ/ቤት ኃላፊው ተናግረዋል፡፡ በስንዴ ማልማት ስራው የተሰማሩ የደንጎራ ቀበሌ አርሶ አደሮች እንዳሉት በአካባቢያቸው ስንዴን ከዚህ በፊት በምግብ ዋስትና በኩል ሲቀርብላቸው ብቻ እንደሚያውቁት ገልጸው አሁን ግን በማሳቸው እራሳቸው እያለሙት በመሆናቸው ደስተኛ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ የስንዴ ሰብል በአካባቢው ሲበቅል ለመጀመሪያ ጊዜ መሆኑን የገለጹት አርሶ አደሮቹ በቀጣይ በማሳቸው ላይ ስንዴንና ሌሎች ሰብሎችን በመስኖ በማልማት ከተረጅነት ለመላቀቅ ጠንክረው እንደሚሰሩም ተናግረዋል፡፡ ስንዴ በመስኖ እንዲያለሙ የጎንደር ግብርና ምርምር ማዕከል እና ሌሎች ባለድርሻ አካላት ከፍተኛ እገዛ እንዳደረጉላቸውም አርሶ አደሮቹ ገልጸዋል፡፡ የጎንደር ግብርና ምርምር ማዕከል ዳይሬክተር አቶ አስፋው አዛናው በበኩላቸው ምርምር ማዕከሉ ከዚህ በፊት በምዕራብና ምስራቅ በለሳ ወረዳዎች ልዩ ልዩ ሰብሎች በመስኖ እንዲለሙ ከፍተኛ ድጋፍ ሲያደርግ መቆየቱን ገልጸው በዚህ አመት የቆላ ስንዴ በመስኖ እንዲለማ ልዩ ትኩረት ተሰጥቶ እየተሰራ ነው ብለዋል፡፡
በዚህም በአካባቢው በሄክታር 25-30 ኩንታል መስጠት የሚችል ቀቀባ የተሰኘ የስንዴ ዝርያ መቅረቡን የገለጹት አቶ አስፋው ለአካባቢው ተስማሚ የሆነውን ዝርያ በሳይንሳዊ ዘዴ የመለየት፣ የማዳበሪያ ምጣኔ፣ ለተባይ እና በሽታ መከላከል ስራ የሚሆኑ ኬሚካሎችን የመለየት የምርምር ስራዎች ጎን ለጎን እየተከናወኑ መሆናቸውን ገልጸዋል፡፡ የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ምክትል ዳይሬክተር / ኤርሚያስ አባተ በአማራ ክልል በዚህ አመት 13ሺህ ሄክታር በላይ መሬት በመስኖ ስንዴ እየለማ መሆኑን ገልጸው ይህም ከውጭ የሚገባውን ስንዴ በሀገር ውስጥ ለመተካት እንደሀገር የተያዘውን እቅድ ለማሳካት ከፍተኛ አስተዋጽኦ ይኖረዋል ብለዋል፡፡ በአማራ ክልል የመስኖ ስንዴ ልማት የሀገራዊ ፕሮጀክት አካል ሆኖ ሲተገበር በመጀመሪያ ጊዜው የመጀመሪያ አመት ላይ የምስራቅ በለሳ ወረዳ አርሶ አደሮች ከዚህ በፊት አምርተውት የማያውቁትን ስንዴ በአጭር ጊዜ ውስጥ ከባለሙያ የተሰጣቸውን ምክር ተቀብለው በሙሉ ልብ ወደ ተግባር መግባታቸው እጅግ ሊያስመሰግናቸው የሚገባ መሆኑን የገለጹት / ኤርሚያስ ይህ መልካም ጅምር የምግብ ዋስትናን በራስ አቅም ለማረጋገጥ የተጀመረውን እቅድ ለማሳካት ጉልህ ድርሻ አለው ብለዋል፡፡ ስንዴን በመስኖ የማልማት ስራው የተሻለ ምርታማነት እንዲኖረው ለማድረግ የሚያስፈልጉ ምክረ ሀሳቦችን በተለይም የተባይና በሽታ ቁጥጥር፣ የማዳበሪያና የዘር ምጣኔ፣ የዘር መዝሪያ ወቅት ጥናትና ለአካባቢው ተስማሚ የሆነውን ዝርያ የመለየት የምርምር ስራዎች እንደ ክልል ከስንዴ ልማት ስራው ጎን ለጎን እየተከናወኑ መሆናቸውንም / ኤርሚያስ አባተ ጨምረው ገልጸዋል፡፡
የመስክ ቀኑ የተከናወነበት የደንጎራ መስኖ መሰረተ-ልማት 20 አመት በፊት የተገነባ ቢሆንም መሰረተ-ልማቱ በዚህ ደረጃ ሲለማ የመጀመሪያ ጊዜው መሆኑን ለመረዳት ተችሏል፡፡ መሰረተ-ልማቱ ማልማት ከሚችለው 75 ሄክታር መሬት ውስጥ 41 ሄክታሩ በመስኖ ስንዴ የለማ ሲሆን በዚህም 85 አርሶ አደሮች በቀጥታ ተጠቃሚ ሆነዋል፡፡ በደንጎራ ቀበሌ የተከናወነው ስኬታማ ስራ ከመስኖ ስንዴ ልማት ባሻገር 24 አመት ሙሉ ያለ ልማት የተቀመጠን የመስኖ ግድብ ወደ ስራ ያስገባ፣ ስንዴን በእርዳታ ብቻ የሚያውቀውን ጀግናውን የበለሳ አርሶ አደር ከስንዴ ልማት ጋር ያስተዋወቀ እና ከተረጅነት ተላቆ የልማት ፍላጎቱ እንዲነቃቃ ያደረገ መሆኑን በመስክ ቀኑ ተገልጿል፡፡ ለስራው ስኬታማነት አርሶ አደሮች፣ የቀበሌ፣ የወረዳ፣ የዞን ባለሙያዎችና አመራሮች፣ ተመራማሪዎች መካከል ያለው ሁለንተናዊ ቅንጅትና በፌደራልና የክልል ደረጃ የተደረገው ድጋፍና ክትትል ከፍተኛ አስተዋጽኦ አድርጓልም ተብሏል::
gk የአማራ ክልል አመታዊ የግብርና ምርምር ስራዎች ክልላዊ የግምገማ መድረክ እተካሄደ ነው
በአማራ ክልል በግብርና ምርምር ተቋማትና ዩኒቨርሲቲዎች የሚከናወኑ የግብርና ምርምር ስራዎች የሚገመገሙበት ክልል አቀፍ መድረክ በባህር ዳር ከተማ እየተካሄደ ነው፡፡ የግምገማ መድረኩን በንግግር የከፈቱት የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር / ጥላየ ተክለወልድ ምርምር ኢንስቲትዩቱ ባለፉት 20 አመታት የክልሉን ህዝብ ተጠቃሚ የሚያደርጉ የምርምር ስራዎችን በመስራት የግብርና ምርትና ምርታማነትን የሚያሳድጉ ቴክኖሎጅዎችን የማፍለቅ፣ የማላመድና የማስተዋወቅ ስራ ሰርቷል ብለዋል፡፡ኢንስቲትዩቱ በቀጣይ 10 አመታት የምግብ ሰብሎችን ምርታማነትና የንጥረ ምግብ ይዘት የሚያሳድጉ፣ በሽታ እና የአየር ንብረት ለውጥን የሚቋቋሙ ቴክኖሎጅዎችን በማውጣት ህዝቡን ተጠቃሚ ለማድረግ ልዩ ትኩረት ተሰጥቶ እንደሚሰራ የገለጹት ዋና ዳይሬክተሩ በእንስሳት ምርምር ዘርፍ የስጋ ምርትን ለማሳደግ የተሻሻሉ የውጭ እንስሳት ዝርያዎችን ከሀገረሰብ ዝርያዎች ጋር በማዳቀል ምርታማ የሆኑ የራሳችንን ዝርያዎችን (Synthetic Breeds) ለማውጣት በትኩረት እየተሰራ ነው ብለዋል፡፡ የአፈር ለምነትን የሚጨምሩ፣ የደን ሀብታችንን የሚያሳድጉ፣ የአትክልትና ፍራፍሬ ሰብሎች በስፋት እንዲመረቱ የሚያግዙ የምርምር ስራዎች በቀጣይ በስፋት እንደሚሰሩ የተናገሩት / ጥላየ በምግብ ሰብል ራሳችን እንድንችል ስንዴን በበጋ ለማልማት በተጀመረው ስራ ኢንስቲትዩቱ የተሻሻሉ ዝርያዎችን በማውጣት፣ የመነሻ ዘር በማቅረብ እና አስፈላጊ ሳይንሳዊ ድጋፎችን በማድረግ ረገድ በስፋት ይሰራል ብለዋል፡፡ ህዝቡን የሚጠቅሙና ውጤታማ የሆነ የምርምር ስራዎችን ለመስራትም በክልሉ ከሚገኙ ዩኒቨርሲቲዎች፣ ከሀገር አቀፍና አለም አቀፍ የምርምር ተቋማትና ዩኒቨርሲቲዎች ጋር ያለው ግንኙነት የበለጠ ተጠናክሮ እንደሚቀጥልም / ጥላየ ተናግረዋል፡፡ አመታዊ የምርምር ስራዎች የግምገማ መድረኩ በክልሉ የሚከናወኑ የግብርና ምርምር ስራዎች የህዝብ ተጠቃሚነት ማዕከል አድርገው እንዲከናወኑና በተቀመጠላቸው አሰራር መሰረት እንዲፈጸሙ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ያለው መሆኑም ተገልጿል፡፡ መድረኩ እስከ የካቲት 26 ቀን 2013. ድረስ የሚቀጥል ሲሆን በክልሉ የሚገኙ የግብርና ምርምር ተቋማት እና በአማራ ክልል የሚገኙ ዩኒቨርሲቲዎች በምርምር ስራዎች ግምገማ መድረኩ በመሳተፍ ላይይገኛሉ፡፡
ptoos
የደብረብርሃን ግብርና ምርምር ማዕከል የበግ ዝርያን ለማሻሻል በ2013ዓ.ም የተለየ ስልትን ተከትሎ እየሰራ ነው፡፡ የምርምር ስራው ከበግ የሚገኘውን ኢኮኖሚያዊ ጥቅም በማሳደግ በኩል ትልቅ ተስፋ ተጥሎበታል፡፡

Please click here to watch this video

የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት የግማሽ ዓመት የዕቅድ የአፈፃፀም ግምገማ አካሄደ::

ኢንስቲትዩቱ በስድስት ወር ዉስጥ ለመተግበር አቅዶ የፈፀማቸዉን ስራዎች አፈፃፀማቸው ያለበትን ደረጃ የተቋሙ ሰራተኞች በተገኙበት ግምገማ አካሄዷል፡፡ በ2013 ዓ/ም በጀት ዓመት በዋናነት በሰብል፣ በእንስሳት፣ በአፈርና ውሃ፣ በማህበራዊ ምጣኔ ሃብትና ግብርና ኤክስቴንሽን፣በደን፣ በቴክኖሎጅ ብዜትና ዘር ምርምር የተከናወኑ ዝርዝር ተግባራት ሪፖርት የቀረበ ሲሆን በህዝብ ግንኙነትና አጋርነት በፋይናስ፣ በሰው ሀብት ልማት፣ በግንባታና ጥገና እንዲሁም በክትትልና ድጋፍ የተሠሩ ሥራዎችንም በሪፖርቱ ተካተው ቀርበዋል፡፡ በእቅዱ መሰረትም ችግር ፈች እና ፍላጎት ተኮር የግብርና ቴክኖሎጅዎችን እና ምክረ ሃሳቦችን ማፍለቅና ማላመድ በበጀት ዓመቱ በአጠቃላይ 142 ቴክኖሎጂዎችን ለማዉጣት የሚያስችሉ 564 ስራዎችን ለማከናወን ታቅዶ 536 (95.04%) መከናወን የተቻለ መሆኑን በሪፖርቱ ተመላክቷል፡፡ የመነሻ ቴክኖሎጅ ብዜትንም ለምግብ ዋስትና፣ ለገበያና ለኢንዱስትሪ ጥሬ እቃዎች የሚያገለግሉ የተሻሻሉ የሰብል ዝርያዎችን የማባዛት ስራ በተመለከተ በበጀት ዓመቱ በሰብል ለመሸፈን ከታቀደው 202.94 ሄ/ር በግማሽ የበጀት ዓመቱ 244.39 ሄ/ር መከናወኑን ከቀረበው ሪፖርት ለማወቅ ተችሏል፡፡

ቴክኖሎጅን ለማስተዋወቅ በግማሽ የበጀት ዓመት ለ17ሺህ አርሶ አደሮችና ባለሙያዎች ለማስተዋወቅ ታቅዶ ለ12ሺህ 181 ተሳታፊዎች ልዩ ልዩ ቴክኖሎጅዎችን የማስተዋወቅ ስራ ተሰርቷል፡፡አፈፃፀሙ ያነሰበት ምክንያት በኮቪድ-19 ወረርሽኝ አርሶአደሮችንና ባለሙያዎችን በአንድ ቦታ ስብስቦ ለማሰልጠን ባለመቻሉ እንደሆነ ተገልጿል፡፡ በግምገማው ተቋሙ የበጀት አመቱ እቅድ አፈፃፀም በተገቢዉ መንገድ ያሳካ ቢሆንም ባልተደረሰባቸዉ የእቅድ አፈፃፀሞች ላይ እስከ በጀት ዓመቱ ማጠቃለያ ለመፈፀም አቅጣጫ ተቀምጧል፡፡ በኢንስቲትዩቱ ሰራተኞች በዕለቱ በቀረበው ሪፖርት የተለያዩ አስተያየቶችና ጥያቄዎች ተነስተው የጋራ መግባባት ተደርሶባቸዋል፡፡ወደፊትም የሚጠበቅባቸውን በቅንነት እና በተባባሪት መንፈስ ለመፈፀም ዝግጅነታቸውን ገልፀዋል፡፡በመጨረሻም የኢንስቲትዩቱ ዋና ዳይሬክተር ዶ/ር ጥላዩ ተክለወልድ ሠራተኞች የተቋሙን ተልዕኮ በትክክል በመገንዘብ ለስኬቱ በአንድነት እንዲረባረቡ፣ የሥራ ዲስፕሊንን በማክበርና መመሪያን በመጠበቅ ሃላፊነታቸውን በአግባቡ እንዲወጡ አሳስበዋል::

78899

የስራ ኃላፊዎችን ቀልብ የሳበው ምልከታ በአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት

ትላንት እሁድ ጥር 16 ቀን 2013 ዓ.ም በአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ግቢ ውስጥ ከተለያዩ ተቋማት የተወጣጡ የስራ ኃላፊዎች በጠዋቱ ተገኝተዋል፡፡ በግቢው ውስጥ የመገኘታቸው ዋና ምክንያት ደግሞ በኢንስቲትዩቱ ውስጥ በቲሹካልቸር የሚሰሩ ስራዎችን ለመመልከት ነበር፡፡ የስራ ኃላፊዎቹ “ምን ስራ ሊያሳዩን ይሆን” የሚል ጥያቄ በአዕምሮአቸው ውስጥ ሳያጭርባቸው አልቀረም፡፡ የተጠሩ እንግዶች ከመጡ በኋላ የኢንስቲትዩቱ ዋና ዳይሬክተር ዶ/ር ጥላየ ተክለወልድ እንኳን ደህና መጣችሁ ካሉ በኋላ ምን እንደሚጎበኝ ገለጻ አደረጉ፡፡ በመቀጠል የስራ ኃላፊዎቹ ያመሩት በክልሉ በሚገባ ስራውን እየከወነ ወደ ሚገኘው የኢንስቲትዩቱ ቲሹ ካልቸር ላብላቶሪ አመሩ፡፡ በር ላይ ሲደርሱ ሁሉም ጫማ እንዲያወልቁ ተጠየቁ፤ “እንዴ ለምን” የሚል ጥያቄ ሁሉም አነሱ፡፡

የቲሹ ካልቸር ተመራማሪዎች ከውጭ ባዕድ ነገሮችና የዕጽዋት በሽታዎች አብረው እንዳይገቡ ጥንቃቄ ለማድረግ መሆኑን ገለጻ አደረጉ፡፡ በዚህም እንግዶቹ ለዚህ ተብሎ የተዘጋጀ ነጠላ ጫማ፣ ነጭ ጋወን እንዲለብሱና እጃቸውን በሳኒታይዘር እንዲያጸዱ ተደረገና ወደ ውስጥ ገቡ፡፡ በመቀጠል የኢንስቲትዩቱ ምክትል ዳይሬክተር ዶ/ር ኤርሚያስ አባተ እና የቲሹ ካልቸር ተመራማሪዎች ስለ አጠቃላይ አሰራሩ ገለጻ አደረጉ፡፡ እንዴት የአትክልትና ፍራፍሬ እጽዋትን በተለይም ድንችን ምርታማነቱን እና ጤንነቱን ጠብቆ ማምረት እንደሚቻል እና በላብላቶሪው ውስጥ ምን አይነት ሳይንሳዊ ስራዎች እንደሚሰሩ ገለጻ ሲደረግ ሁሉም በአግራሞት ገለጻውን ይከታተላሉ፡፡ አብዛኞቹም “እንዴ እኛ እኮ እንደዚህ እንደምትሰሩ አናውቅም” አሉ፡፡ ብዙዎች እንግዳ ሆኖባቸዋል፤ ክልሉ ውስጥ እንዲህ አይነት ላብላቶሪ እና የምርምር ስራ እንደሚሰራ በቂ ግንዛቤው አልነበራቸውም፡፡ በመቀጠል የስራ ኃላፊዎቹ ከላብላቶሪው በመውጣት በሰው ሰራሽ ዘዴ ከላብላቶሪ የወጡ የአትክልትና ፍራፍሬ ዝርያዎች ወደ ሚላመዱበት ቤተ-ሀመልማል በማምራት ተዘዋውረው ተመለከቱ፡፡ እዚህም ባለው ስራ እጅግ የተገረሙ ሲሆን የሚሰሩ ስራዎች ለክልሉ ህዝብ ትልቅ ተስፋ የሚሆኑ መሆናቸውን ተናገሩ፡፡

በኢንስቲትዩቱ ግቢ የነበረው ምልከታ ከተጠናቀቀ በኋላ የስራ ኃላፊዎቹ በዋናነት ሰብል ላይ አተኩሮ ምርምሩን ወደ ሚያካሂደው የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል ነው ያመሩት፡፡ የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል በሀገር አቀፍ ደረጃ የድንች ምርምር አስተባባሪና ዋና የብዜት ማዕከል ሲሆን በግቢው ውስጥ ባሉ በርካታ ቤተ-ሀመልማሎች አማካኝነት የተለያዩ የድንችና ሌሎች የአትክልትና ፍራፍሬ ዝርያዎች ደህንነታቸው ተጠብቆ እየተሰራ መሆኑን ሲመለከቱም ሌላ መገረም ፈጥሮባቸዋል፡፡ በመቀጠል የማዕከሉን አዲስ ግንባታው በመጠናቀቅ ላይ የሚገኘውን ደረጃውን የጠበቀ ህንጻ ተመለከቱ፡፡ ከዛም የመስክ ምልከታውን አስመልክቶ አጭር ውይይት ተደረገ፡፡በውይይቱ ሁሉም የስራ ኃላፊዎች የተመለከቱትንና ኢንስቲትዩቱ እየሰራቸው የሚገኙ የምርምር ስራዎች ግብርናውን ለማዘመንና የክልሉ ህዝብ ተጠቃሚ ለማድረግ ጉልህ ድርሻ እንዳላቸው፣ ስራው ተጠናክሮ መቀጠል እንዳለበት ሀሳባቸውን ሰጡ፡፡ የክልሉ ግብርና ቢሮ ኃላፊ ዶ/ር መለስ መኮንን ኢንስቲትዩቱ የሚሰራቸው ስራዎች አበረታች መሆናቸውን ገልጸው ውጤታማ ስራ ለመስራት ግን ሁሉም በግብርና ላይ የሚሰሩ ተቋማትና አጋር አካላት ተቀናጅተው መስራት እንዳለባቸው ሀሳባቸውን ሰጥተዋል፡፡ ዶ/ር መለስ የሚሰሩ የምርምር ስራዎች ህዝብና ውሳኔ ሰጭ አካላት ሊያውቋቸው እንደሚገባም የተናገሩ ሲሆን ግብርናውን በምርምር ካልተደገፈ የትም መድረስ አይቻልም፤ ተቋም ግንባታ እና ተናቦ መስራት እናተኩር የሚል መልዕክት አስተላልፈዋል፡፡

በመስክ ምልከታው የተሳተፉ የስራ ኃላፊዎችም የምርምር ተቋሙ ተልዕኮውን በአግባቡ እንዲወጣ እንደየተቋማቸው ኃላፊነት የሚችሉትን ድጋፍ ለማድረግ ቃል ገብተዋል፡፡

00777777771010109999999999999999999999999999

የወተት ምርትን ለማሳደግ የሚያስችሉ የምርምር ስራዎችን እየሰራ መሆኑን የደብረ-ብርሃን ግብርና ምርምር ማዕከል አስታወቀ፡፡

ምርምር ማዕከሉ እየጨመረ የመጣውን የወተት ፍላጎት ለማሟላትና በደብረ ብርሃን አካባቢዎች እየተስፋፉ የሚገኙትን የወተት ማቀነባበሪያ ኢንዱስትሪዎች ፍላጎት ለመሸፈን ልዩ ልዩ ስልቶችን ነድፎ እየሰራ ይገኛል፡፡ በምርምር ማዕከሉ የእንስሳት ምርምር ቴክኖሎጅ አቅርቦት ዳይሬክተር አቶ የሻምበል በሱፈቃድ ምርምር ማዕከሉ የተሻለ የወተት ምርት የሚሰጡ ላሞች ዝርያን ለማሻሻል ለአርሶ አደሮች በማህበር በማደራጀት የተሻሻሉ ኮርማዎችን በመስጠት፣ በተፈጥሮአዊና በሰው ሰራሽ ዘዴ የማዳቀል አገልግሎት እየሰጠ ይገኛል ብለዋል፡፡ በዚህም ምርምር ማዕከሉ በሰሜን ሸዋ ዞን አንጎለላና ጠራ ወረዳ የተሻሻሉ ኮርማዎችን ለአርሶ አደሮች የሰጠ መሆኑን የገለጹት አቶ የሻምበል በቅርቡም በወረዳው ጨኪ ቀበሌ 1 የተሻሻለ ኮርማ በወተት ምርት ለተደራጁ አርሶ አደሮች ተሰጥቷል ብለዋል፡፡ምርምር ማዕከሉ የወተት ላሞችን ዝርያ ከማሻሻል በተጨማሪ የወተት ምርትን የሚያሳድጉ የተሻሻሉ የመኖ ዝርያዎችን ለአርሶ አደሮች እያስተዋወቀም ይገኛል፡፡ ይህም የእንስሳትን አመጋገም በማሻሻል የወተት ምርታማነትን ለመጨመር እንደሚያግዝ ዳይሬክተሩ ገልጸዋል፡፡

የእንስሳት ጤናን ማሻሻል ሌላው ምርምር ማዕከሉ ትኩረት ሰጥቶት እየሰራበት መሆኑን የጠቀሱት አቶ የሻምበል የእንስሳትን ጤንነት በአግባቡ ለመጠበቅ የበሽታ መከላከልና ቁጥጥር ስራዎች ከዝርያ ማሻሻልና መኖ አቅርቦት ስራዎች ጋር እኩል ትኩረት ተሰጥቷቸው እየተሰሩ ይገኛሉ ብለዋል፡፡ የደብረ ብርሃን ግብርና ምርምር ማዕከል የወተት ምርትን ለማሻሻል ምርምር ከሚሰራባቸው አካባቢዎች መካከል የአንጎለላ ጠራ ወረዳ አንዱ ሲሆን በወረዳው ጨኪ ቀበሌ በወተት ማምረት ዘርፍ የተሰማሩ አርሶ አደሮች ምርምር ማዕከሉ የወተት ምርትን ሊጨምሩ የሚችሉ ቴክኖሎጅዎችን እያቀረበላቸው መሆኑን ገልጸው ለተደረገላቸው የኮርማ ድጋፍም ምስጋናቸውን ገልጸዋል፡፡

049

የደብረብርሃን ግብርና ምርምር ማዕከል የተሻሻሉ የበግ ዝርያዎችን በሰው ሰራሽ ዘዴ በማዳቀል የስጋ ምርትን ለማሳደግ እየሰራ ነው::

የደብረ-ብርሃን ግብርና ምርምር ማዕከል በሰሜን ሸዋ ደጋማ አካባቢዎች የሚገኘውን የሀገረሰብ በግ ዝርያ የተሻለ የስጋ ምርት በመስጠት በአለም አቀፍ ደረጃ ታዋቂ ከሆነው ዶርፐር የተሰኘ የደቡብ አፍሪካ በግ ዝርያ ጋር በሰው ሰራሽ ዘዴ በማዳቀል በአጭር ጊዜ ውስጥ የተሻለ ውጤት ለማገኘት እየሰራ ይገኛል፡፡በምርምር ማዕከሉ የእንስሳት ተመራማሪና የእንስሳት ምርምር ቴክኖሎጅ አቅርቦት ዳይሬክተር አቶ የሻምበል በሱፈቃድ ምርምር ማዕከሉ ባደረገው ጥናት ንጹህ የዶርፐር በግ ዝርያዎችን በሰሜን ሸዋ ዞን ደጋማ አካባቢዎች ከሚገኙ የሀገረሰብ በግ ዝርያዎች ጋር በሰው ሰራሽ ዘዴ በማዳቀል 72 በመቶ ውጤታማ እርግዝና ማስገኘት ተችሏል ብለዋል፡፡ አሰራሩ በተፈጥሮ ማዳቀል ዘዴ የሀገረሰብ በጎችን በመግዛትና በማዕከል ውስጥ በንጹህ ዶርፐር በማዳቀል የሚወለደውን 50 በመቶ የዶርፐር ድቃላ አውራ ለአርሶአደር በማሰራጨት ሲሰራ የነበረውን የዝርያ ማሻሻል ስራ ወጭ ከመቀነስ በተጨማሪ 50 በመቶ የዶርፐር ድቃላ ግልገል በአርሶአደር ይዞታ ለማግኘት ይፈጅ የነበረውን 5-6 ትውልድ ወይንም ከ12-14 ዓመት ማስቀረት የሚያስችል መሆኑን ዳይሬክተሩ ተናግረዋል፡፡

አንድ የዶርፐር አውራ በአንድ የተፈጥሮ ድቀላ ለአንድ በግ እርግዝና ሊያውለው የነበረውን ዘር በመሰብሰብ በአማካኝ ከ30 እስከ 40 ለሚሆኑ እንስት በጎች በመስጠት በሰው ሰራሽ ማዳቀል ዘዴ በመጠቀም በአጭር ጊዜ በርካታ የዶርፐር ዲቃላ በጎችን መስጠት እንደሚቻልም ተጠቅሷል፡፡ በዚህ መነሻነት በ2013ዓ.ም ምርምር ማዕከሉ በሰሜን ሸዋ ደጋማ አካባቢዎች 1600 በጎችን በሰው ሰራሽ ዘዴ ከዶርፐር በግ ዝርያ ጋር ለማዳቀል አቅዶ እየሰራ ሲሆን በቀጣዮቹ 10 አመታት ከመንዝ በስተቀር የሰሜን ሸዋ ደጋማ አካባቢዎችን ሙሉ በሙሉ በዶርፐር ዲቃላ በጎች ለማዳረስ መታቀዱን አቶ የሻምበል ገልጸዋል፡፡ይህም እየጨመረ የመጣውን የስጋ ፍላጎት ለማሟላትና የአለም አቀፍ ገበያን የግብይት ደረጃ ማሟላት የሚችሉ በጎችን ለማግኘት ከፍተኛ አስተዋጽኦ ይኖረዋል ተብሏል፡፡በመንዝ አባቢዎች በመረጣ የተሻሻሉ የመንዝ በግ አውራዎችን ከመንዝ እንስት በጎች ጋር በሰው ሰራሽ ዘዴ በማዳቀል በመረጣ የዝርያ ማሻሻል ስራውን ለማፋጠንም ትኩረት ተሰጥቶ እየተሰራ መሆኑን የጠቀሱት ዳይሬክተሩ በ2013 በጀት አመት 2600 በጎችን ለማዳቀል እየተሰራ ነው ብለዋል፡፡

ይህ አሰራር የሀገረሰብ ዝርያ የሆኑት የመንዝ በጎች ዝርያቸው ሳይከለስ በመረጣ በአጭር ጊዜ ዝርያቸው እንዲሻሻል ለማድረግ እንደሚያግዝ ተገልጿል፡፡

8272638272982927

Last Updated ( Tuesday, 13 April 2021 13:26 )
 
Print PDF
User Rating: / 1
PoorBest 

አማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ሰራተኞች የዓለም የኤድስ ቀን አከበሩ::

የኢንስቲትዩቱ ስራተኞች ኤድስን ለመግታት ዓለም አቀፍ ትብብር፡ ለጋራ ኃላፊነት በሚል መሪ ቃል በሀገር አቀፍ ደረጃ የሚከበረዉን የኤችአይቪ ኤድስ ቀን ምክንያት በማድረግ ዉይይት አካሂደዋል፡፡ ሰራተኞቹ ዛሬ ህዳር 22 ቀን 2013 ዓ/ም በተቋሙ ግቢ በመሰባሰብ ኤችአይቪ ኤድስ በሀገር ደረጃ እያስከተለ ያለዉን ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ጫና ለመቋቋም ከእያንዳንዳችን ስለሚጠበቅብን ድርሻ ዉይይት አድርገዋል፡፡ ለዉይይት መንሻ ፅሁፍ ያቀረቡት ዶ/ር በየነ በላይ ኤችአይቪ ኤድስ አሁን ላይ እንደሀገር ያለንበትን ደረጃ የሚያሳይና በችግሩ ተጎጅ የሆኑ የህብረተሰብ ክፍሎችን በመለየት የጉዳት መጠኑን በቁጥር አስደግፎ በማቅረብ በሰብዓዊ ሃብታችን ላይ እያደረሰ ያለዉን ኪሳራ ለተሳታፊ አስረድተዋል፡፡ የውይይቱ ዓላማም የወቅቱን የኤችአይቪ/ኤድስ ሁኔታ፣ ስፋትና ስርጭት ለህብረተሰቡ መረጃ በማድረስና በማስገንዘብ ተቋማዊ የኤችአይቪ/ኤድስ መከላከልና መቆጣጠር ሥራዎችን ለማጠናከር መሆኑን ገልፀዋል፡፡ የጋራ ትብብር፣ የጋራ ሃላፊነት መውሰድና መወጣት ኤችአይቪን ለመከላከልና ለመቆጣጠር ወሳኝ መሆኑን አመላክተዋል፡፡ ኤችአይቪ መከሰቱ ከታወቀበት እኤአ ከ1981 ጀምሮ በዓለም አቀፍ ደረጃ ከ39 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በኤድስ ምክንያት መሞታቸው 38 ሚሊዮን ሰዎች ኤችአይቪ በደማቸው እንደሚገኝ መረጃዎች እንደሚያሳዩም ገልፀዋል፡፡ በዉይይቱም ተቋሙ ኤችአይቪ ኤድስ የመከላከል ተግባርን በዋናነት በመዉሰድ ሰራዎችን እያከናወነ እንደሆነና የችግሩ ተጎጅ የሆኑና እገዛ የሚያስፈልጋቸዉን 3 ልጆች እየረዳ እንደሚገኝ በመግላፅ አሁንም ችግሩ ከመሻሻል ይልቅ እየተባባሰ ስለመጣ ሰራተኛዉ ተገቢዉን ጥንቃቄ ማድረግ እንዳለብን ማሳሰቢያ ተሰጥቷል፡፡

hiv all
 የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል አሲዳማ አፈርን በኖራ በማከም የስንዴ ምርትን ለማሳደግ የተከናወኑ  የቅድመ ማስፋፋት ስራዎችን የመስክ ቀን ጉብኝት አካሄደ፡፡

የምርምር ማዕከሉ ከባንጃ ወረዳ ግብርና ፅ/ቤት ጋር በመቀናጀት አሲዳማ አፈርን በኖራ በማከም የስንዴ ምርታማነትን ማሳደግ እንደተቻለ ባንጃ ወረዳ አተታ ቀበሌ በቴክኖሎጂ ተጠቃሚ የሆኑ የአርሶ አደር ማሳዎች ላይ የተመዘገበዉን ዉጤት የግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት አመራሮችና የምርምር ማዕከላት ኃላፊዎች፤የክልሉ ግብርና ቢሮ ኃላፊ ፤ የአብክመ ክ/ምክር ቤት የአካባቢ ጥበቃና ግብርና ቋሚ ኮሚቴ አመራሮች፤ የዞንና የወረዳ የግብርና ሀላፊዎችና ባለሙያዎች፤ የዞንና የወረዳ የአስተዳደር አመራሮች  እና ከዩኒቨርስቲ የመጡ ተመራማሪዎች እንደዚሁም የአካባቢዉ አርሶ አደሮች በተገኙበት በ19/03/2013 ዓ/ም የመስክ ጉብኝት ተካሂዷል፡፡ጉብኝቱን በይፋ ያስጀመሩት የግብርና ምርምር ኢንስቲትዩትዋና ዳይሬክተር  ዶ/ር ጥላዮ ተክለወልደ ክልላችን ከፍተኛ የአሲዳማ አፈር ተጋላጭ እንደሆነ በመግለፅ  ለግብርና አገልግሎት ከሚዉለዉ 4.5 ሚሊዮን ሄክታር መሬት ዉስጥ 36 ፐርሰንቱ አሲዳማ አፈር ሲሆን ከዚህ ውስጥ ደግሞ 9 ፐርሰንቱ እጅግ በጣም በአሲዳማ የተጠቃ እንደሆነ ገልፀዋል፡፡  በተለይ የተሻለ የሰብል ምርት አምራች የሆኑ ምዕ/ጎጃም፤ምስራቅ ጎጃምና አዊ ዞኖች ላይ ችግሩ በስፋት እንደሚታይ ጠቅሰዋል፡፤ ለችግሩ እልባት ለማግኘትም የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል አፈር ላይ በሰራዉ የኖራ ውህድ በሄክታር ከሚያስፈልገው መጠን አንድ አራተኛውን በመስመር በመጠቀም በሰራው የምርምር ስራ  አሁን በምናየዉ ልክ ዉጤት አምጥቷል ብለዋል፡ ይህ አካባቢ አፈሩ አሲዳማ በመሆኑ የአካባቢዉ አርሶአደር ምርታማነት ላይ ችግር እንደነበር አዉስተዉ አሁን ላይ  የአዴት ግብርና  ምርምር ማዕከል አፈሩን በማከም  በስንዴ ምርት አርሶአደሩን ተጠቃሚ የሆነበትን ማሳን እየጎበኘን እንገኛለን ብለዋል፡፡ በቴክኖለጅ ተጠቃሚ የሆኑ አርሶ አደሮችም በሄክታር እስከ 55 ኩንታል ስንዴ ማምረታቸዉን አረጋግጠናል ብለዋል፡፡

የአርሶ አደሩን ግንዛቤ እያሳደግንና የግብአት ተጠቃሚዉን ቁጥር ከአሳደግን የምግብ ፍላጎታችንን ሸፍነን ወደ ዉጭ ኤክስፖርት ማድረግ እንደሚቻል ገልፀዋል፡፡ የመስክ ጉብኝቱ ላይ የተሳተፉት የአካባቢዉ አርሶ አደርና ተሞክሮዉን ለመቅሰም የተገኙ አርሶ አደሮች በስንዴ ምርታማነት ላይ እየተመዘገበ ያለዉን ዉጤት የምርምር ማዕከሉን አመስግነዋል፡፡ አርሶ አደሮቹ ከዚህ በፊት የእርሻ ማሳቸዉ ከግብጦና እንግዶ ዉጭ ማምረት እንደማይች ራሳቸዉን ለመመገብ ይቸገሩ እንደነበር  ገልፀዉ አሁን በምርምር በተገኘዉ ዉጤት በመታገዝ ህይወታቸዉ መቀየሩን በመግለፅ  የምርጥ ዘር አቅርቦት ላይ ያለዉን እጥረት እንዲቀረፍላቸወ  አሳስበዋል::

012301092273025354

የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ሰራተኞች የደም ልገሳ ፕሮግራም በአማራ ብዙሃን መገናኛ ድርጅት

የአማራ ቴሌቪዥን እንዲህ ዘግቦታል ቪዲዮን ይመልከቱ

Please click here to watch this video

የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ሰራተኞች ደም ለገሱ

የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ሰራተኞች የህግ የበላይነትን ለማስከበር በጽንፈኛው የህወሃት ቡድን ላይ እርምጃ እየወሰዱ ለሚገኙ የሀገር መከላከያ ሰራዊት፣ የአማራ ልዩ ሀይልና ሚሊሻ አባላት የሚሆን ደም የመለገስ መርሃ ግብር አካሂደዋል፡፡ የኢንስቲትዩቱ ሰራተኞች ከወር ደመወዛቸው ከ25 እስከ 50 በመቶ ለመስጠት መወሰናቸውን ከዚህ በፊት መግለጻችን ይታወሳል፡፡

665126231216242321

Last Updated ( Tuesday, 06 April 2021 14:50 )
 
Print PDF
User Rating: / 3
PoorBest 

scan0023 001

Last Updated ( Tuesday, 15 December 2020 13:34 )
 
Print PDF
User Rating: / 2
PoorBest 

Water hyacinth (Poster)

Tef smudge disease (poster)

Cedar rust on Gesho (Poster)

Last Updated ( Tuesday, 01 September 2020 09:33 )
 
More Articles...
Page 5 of 34
You are here: Home