Frontpage Slideshow | Copyright © 2006-2010 JoomlaWorks, a business unit of Nuevvo Webware Ltd.

Print PDF

የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት CultiviAid ከተሰኘ የእሰራኤል መንግስታዊ ያልሆነ ድርጅት ጋር የክልሉን ግብርና ለማዘመንና በትብብር ለመስራት የሚያስችል የመግባቢያ ሰነድ ተፈራረመ፡፡

ስምምነቱን የኢንስቲትዩቱ ዋና ዳይሬክተር ዶ/ር ጥላዬ ተክለወልድ እና የ CultiviAid ተወካይ ቶመር ማልች ተፈራርመዋል፡፡ በመግባቢያ ስምምነቱ መሰረት እስራኤል በግብርናው ዘርፍ ያላትን እውቀትና ቴክኖሎጅ ለአማራ ክልል ለማጋራትና ሽግግር እንዲኖር ለማስቻል ሁለቱ ተቋማት በትብብር ይሰራሉ፡፡ የትብብር ስምምነቱ በተመረጡ የአማራ ክልል አካባቢዎች በመነሻነት ተግባራዊ ይደረጋል፡፡

በዚህም በቆጋ መስኖ ልማት ፕሮጀክት፣ በወራሚት አትክልትና ፍራፍሬ ምርምርና ስልጠና ንዑስ ማዕከል፣ በሰሜን ሸዋ ደብረ ብርሃን፣ በሰሜን ወሎ በቆቦ ጊራና፣  በሰቆጣ ቃልኪዳን ልዩ ትኩረት በሚያስፈልጋቸው ዝናብ አጠር አካባቢዎችና በመገጭ የመስኖ ልማት ፕሮጀክቶች ምርምር ኢንስቲትዩቱ በሚያከናውናቸው የምርምር እና ስልጠና ተግባራት ውስጥ ግብርናውን ለማዘመን የሚያስችሉ ስራዎች በትብብር ይሰራሉ፡፡ በተለይም የእውቀት ሽግግር እንዲኖርና የምርምር ማዕከላትን የመፈጸም አቅም ለማጠናከር የትብብር ስምምነቱ ጉልህ አስተዋጽኦ ይኖረዋል፡፡ በፊርማ ስነ-ስርዓቱ ዶ/ር ጥላዬ እንዳሉት እስራኤል በግብርናው ዘርፍ ያላትን የዳበረ ተሞክሮ ወደ አማራ ክልል በማምጣት የእውቀትና የቴክኖሎጅ ሽግግር ለማድረግ ከCultiviAid ጋር በትብብር መስራቱ ከፍተኛ ጠቀሜታ አለው፡፡ በተለይ በአትክልትና ፍራፍሬ፣ በአፈርና ውሃ አያያዝ፣ በእሴት ሰንሰለት እና በገበያ ትስስር በኩል ያሉ ልምዶችን ወደ ክልሉ ለማምጣት CultiviAid ጉልህ ሚና ይጫወታል የሚል እምነት አለን ብለዋል፡፡

የCultiviAid ተወካይ ቶመር ማልች በበኩላቸው እስራኤል በግብርናው ዘርፍ ያላትን ከፍተኛ ልምድ ለማካፈልና ከአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ጋር በትብብር ለመስራት በመስማማታቸው ደስተኛ መሆናቸውን ገልጸው በአማራ ክልል በዘርፉ ያለውን የእውቀት ክፍተት ለመሙላት ተቋማቸው በሚችለው አቅም ሁሉ ድጋፍ እንደሚያደርግ ተናግረዋል፡፡

በፊርማ ስነ-ስርዓት የምርምር ኢንስቲትዩቱ ምክትል ዋና ዳይሬክተር ዶ/ር ኤርሚያስ አባተ እና የኢንሰቲትዩቱ ቴክኒካል ዳይሬክተሮች ተገኝተዋል፡፡ CultiviAid እስራኤል ውስጥ የሚገኝ ለትርፍ ያልተቋቋመ ድርጅት ሲሆን በኢትዮጵያ በግብርና እና ውሃ ሴክተሮች በአቅም ግንባታ፣ እውቀትና ቴክኖሎጅ ሽግግር ዘርፎች ቴክኒካዊ ድጋፍ ለማድረግ እየተንቀሳቀሰ የሚገኝ ድርጅት ነው፡፡

c123

c1234

c12345

Last Updated ( Friday, 30 July 2021 13:41 )
 
Print PDF

ከደን_ምርምር_ስራዎች_መካከል

የቀርከሃ_ዝርያዎችን_ማላመድ_የማራባት_እና_የማባዛት_ሥራዎች

አማራ ክልል በቀርከሃ ከፍተኛ የመልማት አቅም ያለው በመሆኑ የተለያዩ የቀርከሃ ዝርያዎችን ከተለያዩ አካባቢዎች በማስገባት የማላመድና የአረባብ ዘዴ ጥናቶች ተካሂደዋል፡፡ ስለዚህም ፈጣን ዕድገት ያለውና ከፍተኛ ባዮማስ የሚሰጠውን የግዙፍ ቀርከሃን የዕድገት ሆርሞኖችን (አይ.ቢ.ኤ እና ጂ.ኤ3) በመጠቀም ከግንዱ (culm) የተለያዩ ክፍሎች (ከታች፣ ከመሃል እና ከጫፍ) ቁርጥራጭ በመውሰድ ማባዛት ተችሏል፡፡ በተለይም ከመሃል የተወሰደው የግንድ ቁርጥራጭ የዕድገት ሆርሞኖችን በመጠቀም ከ60% በላይ መጽደቅ የሚችል መሆኑ ታይቷል፡፡

የዕድገት ሁኔታው ሲገመገም በሦስት ዓመት ተኩል በአማካይ 9.5 ሜ ቁመት፣ 6.7 ሳ.ሜ. ውፍረት እና 29 አዳዲስ አጣናዎች (culms) ማውጣት ችሏል፡፡ በሃርቡ ወረዳ ችግኝ ጣቢያ ውስጥ የሚገኘው የግዙፍ ቀርከሃ እንደሚያሳየው ዕድሜው እየጨመረ ሲመጣ እስከ 228 አጣናዎች፣ እስከ 20 ሜትር ቁመት እና እስከ 25 ሳ.ሜ. ውፍረት ያድጋል፡፡  ለምሳሌ የደጋ ቀርከሃ እስከ 48000 አጣናዎች በሄ/ር፣ ውፍረት ከ0.3 – 10.5 ሳሜ እና ቁመት ከ2.1 - 20.6 ሜ ማደግ ይችላል፡፡ ግዙፍ ቀርከሃ ከደጋ ቀርከሃ ጋር ሲወዳደር በውፍረት እስከ ሶስት ጊዜ እጥፍ እና በቁመት በሁለት እጥፍ እንደሚበልጥ ያሳያል፡፡ በተመሳሳይ የቆላ ቀርከሃ እስከ 185400 ሽመል (አጣናዎች) በሄ/ር፣ ውፍረት ከ2.6 – 3 ሳሜ እና ቁመት ከ6.1 – 9.3 ሜ ማደግ ይችላል፡፡ ስለዚህም ግዙፍ ቀርከሃ ከሽመል ጋር ሲነጻጸር በውፍረት እስከ 8 ጊዜ እጥፍ እና በቁመት በሶስት እጥፍ እና በላይ እንደሚበልጥ ያሳያል፡፡ ግዙፍ ቀርከሃ ብዙ አጣናዎችን ማውጣት ስለሚችል የተከላ ርቀቱ 8ሜ በ8ሜ ያላነሰ ቢሆን ይመከራል፡፡

በቆላማው የቆቦ አካባቢ ባመቡሳ ቱሉዳ እና ባልካዖ የተባሉ የቀርከሃ ዝርያዎችን በማላመድ ለዝናብ አጠር አካባቢዎች 2ሜ በ2ሜ የተከላ ርቀት ተተክለው ተገምግመዋል፡፡ በፅድቀት መጠን ሲገመገሙ ባልካዖ 100% እና ባምቡሳ ቱሉዳ 94.4% ነበር፡፡ 2 m X 2 m ባምቡሳ ቱሉዳ  3.8 ሳሜ ውፍረት እና 6.3 ሜ ቁመት፣ ባምቡሳ ባልካዖ 2.9 ሳሜ ውፍረት እና 5.6 ሜ ቁመት እንዲሁም ዴንድሮካልመስ አስፐር 2.8 ሳሜ ውፍረት እና 5.0 ሜ ቁመት በአምስት ዓመት ተኩል ማደግ ችለዋል፡፡ ባልካዖ 22 አጣናዎችን  በማውጣት የተሻለ ነበር፡፡ ስለሆነም እነዚህ ቀርከሃዎች በአካባቢው አዲስ በመሆናቸው ለቀርከሃ ምርት፣ ለአፈርና ውሃ ጥበቃና ለመኖ እንዲተከሉ ተመክረዋል፡፡

በጣርማበር ወረዳ (አርመኒያ) ቀበሌ እና በኤፍራታና ግድም (አጣዬ) አራት የቀርከሃ ዝርያዎች  (ጉዱዋ አምፕሊክስፎሊያ፣ ዴንድሮካልመስ ሀሚልቶኒ፣ ባምቡሳ ቩልጋሪስ እና የቆላ ቀርቀሃ (ሽመል) ተላምደዋል፡፡ አጣዬ አካባቢ ጉዱዋ አምፕሊክስፎሊያ 2.2 ሜ ቁመት፣ 1.1 ሳ.ሜ ውፍረት እና በአማካይ 5.7 አዳዲስ ፍንጭቶች በአንድ ዓመት አውጥቷል፡፡

የቆላ ቀርቀሃ 2.2 ሜ፣ 1.3 ሳ.ሜ ውፍረት በአማካይ 5.4 አዳዲስ ፍንጭቶች አውጥቷል፡፡ ዴንድሮ ካልመስ ሀሚልቶኒ ቁመት 3.5 ሜ፣ 2.7 ሳ.ሜ ውፍረት እና 4.5  አዳዲስ ፍንጭቶች አውጥቷል፡፡ ለአርሶ አደር ከተሰራጩት ውስጥ የቆላ ቀርቀሃ 1.8 ሜ እና 1.3 ሳ.ሜ ውፍረት በማደግ የተሻለ ሆኗል፡፡ ሦስት የቀርከሃ ዓይነቶችን (ዴንድሮካልመስ ሀሚልቶኒ፣ ጉዱዋ አምፕሊክስፎሊያ እና ባምቡሳ ሜምብራሼስ)  ለአርመንያና አጣዬ አካባቢዎች የተላመዱ በመሆኑ በተመሳሳይ ስነምህዳሮች አንዲተከሉ ተመከርዋል፡፡ በወይና ደጋ አካባቢ ዴንድሮካልመስ ሀሚልቶኒ፣ ጉዱዋ አምፕሊክስፎሊያ እና ባምቡሳ ሜምብራሼስ ተላምደው እንዲተከሉ ተመክረዋል፡፡ በአጠቃላይ እነዚህ የቀርከሃ ዝርያዎች የተሻሉ ምርታማ ከመሆናቸው በተጨማሪ በተለያዩ ስነምህዳሮች መብቀል የሚችሉ በመሆኑ የክልሉን የቀርከሃ ብዝሃ-ሕይወት ስብጥር የሚያሻሽሉ እና ለቀርከሃ ልማት አማራጭ የቀርከሃ ዓይነቶች ናቸው፡፡

ff23

 

Last Updated ( Friday, 30 July 2021 13:43 )
 
Print PDF

የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት በክልሉ ግብርና ቢሮ የተገዙ 2 የምርት መሰብሰቢያ ኮምባይነሮች ተረከበ፡፡

የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር ዶ/ር ጥላዬ ተክለወልድ እንደገለጹት ምርምር ኢንስቲትዩቱ ጥራት ያለው መነሻ ዘር ሰብስቦ ለዘር አባዥ ተቋማት ለማድረስ ከዚህ በፊት የምርት መሰብሰቢያ ማሽን ችግር ስለነበረበት የመነሻ ዘር የሚታጨደውና የሚወቃው በባህላዊ መንገድ በመሆኑ ጥራት ያለውና ከብክነት ነጻ የሆነ ምርት ለመሰብሰብ እንቅፋት ሆኖበት ቆይቷል፡፡ ይህን ችግር የተረዳው የክልሉ ግብርና ቢሮ ከ12 ሚሊዮን ብር በላይ ወጭ የተደረገባቸው 2 ዘመናዊ የምርት መሰብሰቢያ ማሽኖች ገዝቶ ሰጥቶናል ብለዋል፡፡ኮምባይነሮቹ በምርት ስብሰባ ወቅት የሚፈጠር የምርት ብክነት ለመቀነስና ጥራት ያለው የመነሻ ዘር ለማምረት ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንደሚኖራቸው ዶ/ር ጥላዬ ተናግረዋል፡፡ በምርምር ማዕከላት የሚመረቱ መነሻ ዘሮችን ከመሰብሰብ ባለፈ ማዕከላቱ በሚገኙበት አካባቢ ለሚኖረው ማህበረሰብም አገልግሎት የሚሰጡ በመሆናቸው የማሽኖቹ ጥቅም ዘርፈ ብዙ መሆኑንም ዋና ዳይሬክተሩ ተናግረዋል፡፡ ኮባይነሮቹን ገዝቶ ለኢንስቲትዩቱ የሰጠው የክልሉ ግብርና ቢሮ ሲሆን ቢሮው ልዩ ትኩረት በማድረግ ምርምር ኢንስቲትዩቱ በዘመናዊ ማሽኖች እንዲጠናከር እያደረገ ላለው አስተዋጽኦ ዶ/ር ጥላዬ በኢንስቲትዩቱ ስም ልባዊ ምስጋናቸውን አቅርበዋል፡፡

20312030

Last Updated ( Monday, 19 July 2021 09:12 )
 
Print PDF

 

CALM-P4R ፕሮጀክት ማስጀመሪያ የውይይት መድረክ በእንጅባራ ከተማ ተካሄደ

በውይይት መድረኩ የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር / ጥላዪ ተክለወልድ በመክፈቻ ንግግራቸዉ የተፈጥሮ መመናመን የአገራችን ዋነኛ ችግር እንደሆነ ገልፀዉ ችግሩን ለመፍታት 1977 . ጀምሮ ከፍተኛ ርብርብ እንደተደረገና ሰፊ ስራም ሲሰራ እንደቆየ ጠቅሰዋል፡፡ ይህን ስራ ለመደገፍ ሰፊ የምርምር ስራ መሰራቱን ጠቅሰው ለአብነትም የተቀናጀ የተፋሰስ ስራ ሲሰራ የቆየ ቢሆንም ከቴክኖሎጅ አቅርቦት አንፃር የሚፈለገውን ስራ በበቂ ደረጃ እንዳልተሰራና የተደረጉ ጥረቶች እንዳሉ ሆነዉ ወቅቱን ያገናዘበና ልማቱን ሊያግዝ የሚችል የቴክኖሎጂ ማፍለቅ/ማላመድና ማስተዋወቅ የምርምር ስራዎች እንደሚያስፈልግ ጨምረዉ ገልፀዋል፡፡ ዋና ዳይሬከተሩ አክለዉም የተለያዩ ፕሮጀክቶች በክልላችን የተሻለ የተፋሰስ ስራ የሰሩ ቢሆንም ዘላቂነታቸውና አስተማማኝነታቸዉ ጥያቄ ዉስጥ የሚገባ ነዉ፡፡ ለዚህም ምርምሩ ድግግሞሽን ያስቀረ፤ ሁሉንም የተፋሰስ ልማት አካላት የያዘና ተቋማዊ የሚደረግ (Institutional) እሴት ሊጨምር የሚችልና ቢዝነስ ኦሬንትድ የሆነ፤ “Innovative” የሆነ አካሄድን የተከተለ ተግባር ተኮር ዉጤት የሚያመጣ ምርምር (Action research) መስራት እንደሚገባ አፅዕኖት ሰጠዉ አሳስበዋል፡፡

ምርምሩም ሆነ የልማት አካሉ ግንኙነታቸዉን በማጥበቅ በጋራ ተወያይተዉ፣ አቅደዉና ተግበረዉ የተቀናጀ የተፋሰስ ልማቱን በማሳለጥ ማህበረሰቡን ተጠዋሚ ማድረግ እንዳለባቸዉ አስገንዝበዋል፡፡ በመጨረሻም ከዚህ የምክክር መድረክ ምርምሩና የልማት አካሉ ማን ምን መስራት አለበት የሚለዉን በቂ ግንዛቤ ይዘዉ ይወጣሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ ተናግረዋል፡፡ ከአብክመ ግብርና ቢሮ እንዲሁም ከእያንዳንዱ የኢንስቲትዩቱ ማዕከላት CALM-P4R ፕሮጀክት አስተባባሪዎች ዕቅዶቻቸዉንና እስካሁን ያከናወኗቸዉን ተግባራት አቅርበዋል፡፡ በቀረበዉ ላይ አስተያየቶች/ጥያቄዎች/ማሻሻያ ሃሳቦች ቀርበዉ ዉይይት ተደርጎባቸዉ የጋራ መግባባትና ስምምነት ተደርሶባቸው የዕለቱ ዉይይቱ ተጠናቋል፡፡ በውይይት መድረኩ የግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት የቴክኒክ ዳይሬክተሮች፣ የምርምር ማዕከላት ዳይሬክተሮችና የየማዕከላቱ CALM-P4R ፕሮጀክት አስተባባሪዎች እንዲሁም የአብክመ ግብርና ቢሮ CALM-P4R ፕሮጀክት አስተባባሪዎች ተሳትፈዋል፡፡

128kh128rt128ui

Last Updated ( Monday, 19 July 2021 06:31 )
 
Print PDF
User Rating: / 1
PoorBest 

የሙዝ ሰብል ምርታማነትን ለማሳደግ ትኩረት ሰጥቶ እየሰራ መሆኑን የወራሚት አትክልትና ፍራፍሬ ምርምርና ስልጠና ንዑስ ማዕከል አስታወቀ

በአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ስር የሚገኘው የወራሚት አትክልትና ፍራፍሬ ምርምርና ስልጠና ንዑስ ማዕከል በክልሉ የተለያዩ ወረዳዎች የተሻሻሉ የሙዝ ዝርያዎችን እያስተዋወቀ ይገኛል፡፡ ንዑስ ማዕከሉ በቆጋ መስኖ ልማት ፕሮጀክት ውስጥ የሚገኙ አርሶ አደሮች ሙዝን በዘመናዊ መንገድ አልምተው ተጠቃሚ እንዲሆኑ እየሰራ ሲሆን በፕሮጀክቱ ውስጥ ተጠቃሚ በሆኑ አርሶ አደሮች ማሳ ላይ ባለድርሻ አካላት በተገኙበት የመስክ ቀን ተካሂዷል፡፡

በመስክ ቀኑ በወራሚት አትክልትና ፍራፍሬ ምርምርና ስልጠና ንዑስ የአትክልትና ፍራፍሬ ተመራማሪ አቶ ምንውየለት ጀምበሬ ንዑስ ማዕከሉ አርሶ አደሩ የተሻሻሉ የሙዝ ዝርያዎችን በስፋት አምርቶ ተጠቃሚ እንዲሆን መንደርን መሰረት ያደረገ የሙዝ ልማት ስራ ከባለድርሻ አካላት ጋር በመቀናጀት እየተሰራ ነው ብለዋል፡፡ በዚህም በክልሉ በ11 ወረዳዎች የሙዝ መንደርን በመመስረት አርሶ አደሩን ተጠቃሚ ለማድረግና ያለውን የገበያ ፍላጎት ለመሙላት እየተሰራ ነው ያሉት ተመራማሪው 4 ምርታማ ዝርያዎችን (ፓዮ፣ ግራንድካቫዲሽ፣ ቡታዞ እና ዊሊያምስ 1 የተሰኙ) የማስተዋወቅና ስራውን የበለጠ የማስፋት ስራ ትኩረት ተሰጥቶ እየተሰራ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ዝርያዎቹ ከአካባቢው ዝርያ ጋር ሲነጻጸሩ ትልልቅ መጠን ያለው የሙዝ ምርት የሚሰጡ፣ የተሻለ ጣዕም ያላቸውና በገበያ ተፈላጊ የሆኑ፣ በአንድ የሙዝ ዛፍ ላይ ከነባሩ ዝርያ በተሻለ ከፍተኛ ምርት የሚሰጡና ጠንካራ ቆዳ ያላቸው በመሆኑ ቶሎ የማይበላሹ ናቸው፡፡

በቆጋ መስኖ ልማት ፕሮጀክት ውስጥ የተሻሻሉ የሙዝ ዝርያዎችን እያለሙ ከሚገኙ አርሶ አደሮች መካከል አርሶ አደር አበጀ አስማረ በበኩላቸው ከዚህ በፊት ነባሩን የአካባቢ ሙዝ ዝርያ ያለሙ እንደነበር ገልጸው በንዑስ ምርምር ማዕከሉ የቀረቡላቸው የተሻሻሉት ዝርያዎች በፊት ከነበረው የአካባቢ ዝርያ በተሻለ ተጠቃሚ እያደረጋቸው መሆኑን ገልጸዋል፡፡ በምርምር ተቋሙ የቀረቡት ዝርያዎች በቀላሉ የማይበላሹ፣ ምርታማ እና በገበያ ተፈላጊ መሆናቸውን የጠቀሱት አርሶ አደሩ ስራው በአግባቡ ከተያዘ ተጠቃሚ ስለሚያደርገን በቀጣይም በስፋት እንገባበታለን ብለዋል፡፡

እስካሁን ነባሩን የሙዝ ዝርያ ብቻ እያለሙ የሚገኙና በመስክ ቀኑ የተገኙት ሌላኛው አርሶ አደር ይመር ምስክር አዲሱን የሙዝ ዝርያ ተጠቃሚ ላያደርገኝ ይችላል በሚል ተጠራጥሬው የነበረ ቢሆንም አሁን ግን ብዙ ጥቅም የሚሰጥ መሆኑን ስለተረዳሁ በቀጣይ የተሻሻሉ የሙዝ ዝርያዎችን ለማልማት ዝግጁ ነኝ በማለት ተናግረዋል፡፡

የወራሚት አትክልትና ፍራፍሬ ምርምርና ስልጠና ንዑስ ማዕከል በክልሉ ብቸኛው የአትክልትና ፍራፍሬ የምርምር እና ስልጠና ን/ማዕከል ሲሆን በቀጣይ ወደ ማዕከልነት በማደግ በዘርፉ ክልሉን የበለጠ ይጠቅማል ተብሎ ትልቅ ተስፋ የተጣለበት ን/ማዕከል ነው፡፡

b373

 

b273

 

Last Updated ( Thursday, 24 June 2021 13:57 )
 
  • «
  •  Start 
  •  Prev 
  •  1 
  •  2 
  •  3 
  •  4 
  •  5 
  •  6 
  •  7 
  •  8 
  •  9 
  •  10 
  •  Next 
  •  End 
  • »
Page 1 of 34
You are here: Home