Frontpage Slideshow | Copyright © 2006-2010 JoomlaWorks, a business unit of Nuevvo Webware Ltd.

Print PDF

18 አመታት የምርምር እና ስልጠና ስራውን አቋርጦ የነበረውን የጎርጎራ ንዑስ የምርምር ማዕከል እንደገና                                     ለማቋቋም የቦታ ርክክብ ተደርገ

 

የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት የዓሳ ጫጩት ብዜት፣ ስልጠና እናምርምር ስራዎችን ለማከናወን የጎርጎራ ን/ የምርምር ማዕከልን ከክልሉ እንስሳት ኤጀንሲ ርክክብ ማካሄዱን አስታወቀ፡፡

የባህር ዳር የአሳና ሌሎች የውሃ ውስጥ ህይወት ምርምር ማዕከል ዳይሬክተር አቶ ደረጀ ተዋባ በርክክብ ስነ-ስርዓቱ ላይ ባቀረቡት ጥናታዊ ጽሁፍ የጎርጎራ የአሳና ሌሎች የውሃ ውስጥ ህይወት ንዑስ ምርምር ማዕከል 1991 . በሰሜናዊ የጣና ክፍል እና በደቡብ ጎንደር ወንዞችና ሀይቆች ላይ በአሳና በሌሎች የውሃ ብዝሃ ህይወት ላይ ምርምርና ስልጠና እንዲሰጥ መቋቋሙን ገልጸው ንዑስ ምርምር ማዕከሉ እስከ 1994 . ድረስ ልዩ ልዩ የምርምርና የስልጠና ስራዎች ሲያከናውን ቆይቷል ብለዋል፡፡

Read more...
Last Updated ( Friday, 20 December 2019 12:43 )
 
Print PDF

9th and 10th Crop Proceeding

 
E-mail Print PDF

የሲሪንቃ ግብርና ምርምር ማዕከል በሰሜን ወሎ ዞን በራያ ቆቦ ወረዳ የጊራና-1(አንድ) የማሽላ ዝርያን በኩታገጠም የቅድመ ማስፋት ስራ እየሰራ መሆኑን አስታወቀ

Please click here to watch this video on YouTube

የስሪንቃ ግብርና ምርምር ማዕከል ዳይሬክተር የሆኑት አቶ ገዛኸኝ ጌታቸው በመስክ ጉብኝቱ እንደተናገሩት የስሪንቃ ግብርና ምርምር ማዕከል ከተቋቋመበት ከ1979 ዓ.ም ጀምሮ በሰሜን ወሎ፣ ደቡብ ወሎ እና ኦሮሚያ መስተዳድር ዞኖች ለግብርና ዘርፍ ምርታማነት ማነቆ በሆኑ ችግሮች ላይ የተሻሻሉ የግብርና ቴክኖሎጅዎችን በማፍለቅ፣ በማላመድና በማስተዋወቅ ጉልህ አስተዋፅኦ እያበረከተ የሚገኙ አንጋፋ የግብርና ምርምር ማዕከል መሆኑን ገልፀዋል፡፡ 

የሲሪንቃ ግብርና ምርምር ማዕከል በ6 የምርምር ዳይሬክቶሬት ማለትም በሰብል፣ በእንስሳት፣ አፈርና ውሃ፣ በደን እና በሶሾዬ-ኢኮኖሚክስ የምርምር ዳይሬክቶሬት የምርምር ስራዎችን እየሰራ ይገኛል ብለዋል፡፡ የምርምር ማዕከሉ የግብርና ቴክኖሎጂ በማፍለቅ፡ ከሌሎች ግብርና ምርምር ማዕከላት ወይንም ተቋማት የወጡ ቴክኖሎጂዎችን በማላመድ፣ በማስተዋወቅና ለባለድርሻ አካላት የመነሻ ዘር በማቅረብ ተጠቃሚ እያደረገ መሆኑን ገልፀዋል፡፡

Read more...
Last Updated ( Friday, 06 December 2019 14:12 )
 
Print PDF
የአርሶ አደሩን ምርትና ምርታማነትን በማሳደግ የኢኮኖሚ ተጠቃሚ ለማደረግ በትኩረት እየሠራ መሆኑን የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል አስታወቀ።
የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል በ”AGP” II የበጀት ድጋፍ በም/ ጎጃም ዞን በሰ/አቸፈርና ሰ/ሜጫ ወረዳዎች ላይ የቦቆሎ BH-546 ዝርያ ማስተዋወቅ ቅድመ ማስፋት ስራ እየተከናወነ መሆኑን ገለፀ፡፡ የአማራ ክልል ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር ዶክተር ጥላየ ተክለወልድ በመስክ ጉብኝቱ ላይ እንደተናገሩት ምርታማነትን ለማሳደግ በምርምር የሚለቀቁ የሰብል ዝርያዎች በአርሶ አደሩ ማሳ ላይ በስፋት በማባዛት ተደራሽ ማድረግ እንደሚገባ አስገንዝበዋል።ክልሉ ለሀገራዊ የግብርና ምርት የ35 በመቶ ድርሻ እያበረከተ መሆኑን ገልፀው ኢንስቲትዩቱ በስሩ በሚገኙሰባት(7) የሚርምር ማዕከላት አዳዲስ ቴክኖሎጂን በማፍለቅና በማላመድ ለምርታማነት ማደግ ጉልህ ድርሻ ማበርከቱን አስረድተዋል።
ከፌዴራልና በከልል የግብርና ምርምር ተቋማት የሚለቀቁ አዳዲስ የሰብል ዝርያዎችን ለአርሶ አደሩ በማስተዋወቅ፣ ፍላጎት በመፍጠር፣ በማባዛትና በማሰራጨት ለምርታማነት እድገቱ ትኩረት ሰጥቶ እየሰራ ይገኛል ብለዋል። በመገንባት ላይ የሚገኘው የቡሬ የተቀናጀ አግሮ ኢንዱስትሪ ፓርክ በዓመት 1 ነጥብ 5 ሚሊዮን ኩንታል በቆሎ በግብዓትነት የሚጠቀም በመሆኑ ግብዓቱን ሙሉ በሙሉ ለመሸፈን ከወዲሁ ዝግጅት እየተደረገ መሆኑን ገልፀዋል ። በመሆኑም በምርምር የሚለቀቁና ከፍተኛ ምርት የሚሰጡ አዳዲስ የበቆሎ ዝርያዎችን በማቅረብ አርሶ አደሩ በስፋት በማባዛትና በማልማት ተጠቃሚ ለማድረግ በምርምር ማዕከላቱ አማካኝነት እየተሰራ ነው ብለዋል ።በአማራ ክልል ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል ዳይሬክተር ዶክተር አሰፋ ደረበ የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል በሰሜን ምዕራብ አማራ ማለትም በምዕራብ ጎጃም፣ በአዊ ብሔረሰብ አስተዳደር እንዲሁም በደ/ጎንደር ዞኖች የግብርና ልማት ማነቆ በሆኑ ችግሮች ላይ ምርምር በማካሄድ ክልላዊ ብሎም ሃገራዊ የምርት እምርታ እንዲመዘገብ የበኩሉን አስተዋጽኦ ሲያደርግ ቆይቷል፤ በማድረግ ላይ እንደሚገኝ ተናግረዋል፡፡
 ማዕከሉ በ2011/12 የምርት ዘመን በ”AGP” II የበጀት ድጋፍ በም/ ጎጃም ዞን በሰ/አቸፈርና ሰ/ሜጫ ወረዳዎች ላይ የቦቆሎ BH-546 ዝርያን ጨምሮ ሰፋፊ ኩታ ገጠም ሥራዎችን በተለያዩ ሰብሎች በተለይም ደግሞ የጥሬ ዕቃ አቅርቦትና የውጭ ምንዛሬ ሊያስገኙ የሚችሉ እና የምግብ ዋስትና ለማረጋገጥ ቁልፍ ሚና ያላቸውን ሰብሎች ወደ አርሶ አደሩ የማስተዋወቅ ስራ እየሰራ ይገኛል ብለዋል፡፡ ማዕከሉ እያስተዋወቀ ያለው አዲሱ BH-456 የተሰኘ የበቆሎ ዝርያ በሽታን የመቋቋምና ከፍተኛ /የተሻለ/ ምርት በመስጠት የአርሶ አደሩን ተጠቃሚነት የሚያሳድግ መሆኑን ተናግረዋል፡፡
 BH-456 የተሰኘ የበቆሎ በአርሶ አደር ማሳ ላይ ከ60-70 ኩ/ በሄክታር ምርት እንደሚሰጥ የተናገሩት ዳይሬክተሩ ለምግብነት ከፍተኛ ጠቀሜታ እንዳለው እና አርሶ አደሮች እንደወደዱትም አክለው ገልፀዋል፡፡ በቀጣይ ዝርያው በአጭር ጊዜ ውስጥ ወደ ኤክስቴንሽኑ እንደሚገባ እምነት መኖራቸውን የገለፁት ዳይሬክተሩ ለአርሶ አደሩ የተሻለ ዝርያ በፍጥነትና በስፋት መቅረብ ባለመቻሉ ከአካባቢው የሚጠበቀውን ያህል የበቆሎ ምርት ማምረት እንዳልተቻለ ተናግረዋል፡፡ ዳይሬክተሩ አክለውም ችግሩን ለመቅረፍ የበቆሎ ዝርያዎችን በስፋት ለማስተዋወቅ በቅንጅት ሊሰራ ይገባል ብለዋል፡፡ ምርምሩ ከተለመደው አሰራር ወጣ ብሎ በኩታ ገጠም ቴክኖሎጂዎችን የሚያስተዋውቀው አርሶ አደሩ የሚያየውንና የሚያምንበትን የሚቀበል በመሆኑ እንዲሆም ኤክስቴሽኑ በሰፊ ማሳ ላይ ሲረጋገጥለት ደፍሮ እንዲገባ እና ዘር አባዥ ድርጅቶች እና የምርጥ ዘር ድርጅቶች የአርሶ አደሩን ፍላጎት በማየት በስፋት እንዲገባ ለማስቻል ነው ብለዋል፡፡
 በክልሉ ከሚመረቱ የብዕርና አገዳ እህሎች ውስጥ በቆሎ አንዱ ሲሆን በ2009/2010 ዓ.ም የምርት ዘመን በ0.52 ሚሊዬን ሄ/ር መሬት ላይ 21 ሚሊዬን ኩንታል ምርት መመረቱን መረጃዎች ያሳያሉ፡፡ በአማራ ክልል በቆሎ ለምርት እንዲሁም ምርትና ምርታማነቱን ለማሳደግ የሚያስችል በርካታ ምቹ ሁኔታዎች ከመኖራቸውና ሰብሉ ካለው የምርታማነት አቅም ጋር ሲነፃፀር አሁንም የሰብሉን ምርትና ማርታማነት ከዚህ በተሻለ ለማሳደግ በርካታ ስራዎች መሰራት እንዳለባቸው የዘርፉ ተማራማሪ የሆኑት አቶ መልካሙ ዕልምይሁን አክለው ገልፀዋል፡፡ በቆሎ ከ500-2600 ሜትር ከባህር ወለል በላይ ከፍታ ቦታዎች መብቀል የሚችል ሰብል መሆኑን የተናገሩት ተመራማሪው የተሻሻሉ ዝርያዎችን መጠቀም እንደ አካባቢው ስነ ምህዳር ዝርያዎች የተሻለ ምርት የሚሰጡ መሆኑን አውስተው BH-546፣ ሊሙ እና ሾኔ መካከለኛ ዝናብ ላላቸው አካባቢዎች መጠቀም እንደሚያስፈልግ ተናግረዋል፡፡ ለዘርነት አገልግሎት ሊውል የሚችለው በመጀመሪያ ተዳቅሎ የተገኘው የበቆሎ ትውልድ (F1) ሲሆን ከዚህ በኋላ የሚገኘቱን ትውልዶች መጠቀም ምርትና ማርታማነትን እንደሚቀንስ አክለው ተናግረዋል፡፡ ለዘርነትም ማዋል አይመከርም ብለዋል፡፡ BH-546 የበቆሎ ዝርያ ከሶስት ወላጆች ተዳቅሎ የተገኘ የዲቃላ በቆሎ ሲሆን ዝርያው በ2006 ዓ.ም የተለቀቀ መሆኑን ጠቅሰው በምርምር የእርሻ መሬት ተፈትሾ በአርሶ አደሮች ማሳ ላይ በመተግበር በኩታገጠም እየተመረተ ይገኛል ብለዋል፡፡ ዝርያው ድርቅን በመቋቋም ችሎታው፣ በምርታማነቱና በአጭር ጊዜ ለምርት መድረስ በመቻሉ የተሻለ ዝርያ መሆኑን ተመራማሪው ጠቅሰዋል፡፡ የበቆሎ ዝርያው የኬክ መስሪያን ጨምሮ በተለያየ መልክ ለምግብነት በመዋል ተመራጭ ከመሆኑም በላይ በዋናነት ለኢንዱስትሪ ግብዓትነት ተፈላጊ መሆኑንም ተመራማሪው አስረድተዋል፡፡
 BH-546 የበቆሎ ዝርያ ቀደም ሲል ተለቀው አርሶ አደሩ ሲጠቀምባቸው ከቆዩት ቢኤች 540 እና 560 ዝርያዎች ጋር ሲነፃፀር በምርታማነቱ ከ10 በመቶ በላይ ብልጫ እንዳለው ገልፀዋል። አሁን እየተዋወቀ የሚገኘውን የበቆሎ ዝርያ በቀጣይ ዘር አባዢ ተቋማትና ድርጅቶች በስፋት አባዝተው ለአርሶ አደሩ እንዲያቀርቡ ባለድርሻ አካላት ሃላፊነታቸውን እንዲወጡ ጠይቀዋል። በአማራ ግብርና ቢሮ የኤክስቴሽንና ኮሙኒኬሽን ዳይሬክተር የሆኑት አቶ ፈንታሁን አቢታ በበኩላቸው በምርምር የወጡ ቴክኖሎጂዎችን ጥቅም ላይ እንዲውሉ በሰሜን አቸፈር ወረዳ ሊበን ዳንኩራ ቀበሌ በክላስተር በ17 አርሶ አደሮች በ5.5 ሄክታር መሬት ላይ በምርምር የተሰራው የበቆሎ ዝርያ ማስተዋወቅ ስራ በስፋት ወደ ሌሎች አርሶ አደሮች እንዲደርስ ኤክስቴሽኑ የበኩሉን ድርሻ መወጣት አለበት ብለዋል፡፡በአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል በቅድመ ማስፋት ለአርሶ አደሩ እየተዋወቀ የሚገኘው የበቆሎ ዝርያ ከሊሙ የበቆሎ ዝርያ ጋር ተመሳሳይ ምርት የሚሰጥ በመሆኑ የአርሶ አደሩን ዘላቂ ተጠቃሚነት እንደሚያረጋግጥ በመስክ ምልከታው ማየት ተችሏል ብለዋል። የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል የወጡ ቴክኖሎጂዎች/ዝርያዎች; ሌሎች አርሶ አደሮች እንዲጠቀሙ ከማድረግ አንፃር ሰብሉ ከመነሳተ በፊት በቀቤው ውስጥ እና ሌሎች ቀበሌዎች እንዲያዩት የሚመለከታቸው ከክልል እስከ ቀበሌ ያለ የግብርና ባለሙያዎች የበኩላቸውን አስተዋፅኦ መስራት ይኖርባቸዋል ብለዋል፡፡
የBH-546 የበቆሎ ዝርያ በማሳ በመዝራት ለመጀመርያ ጊዜ በማምረት ላይ የሚገኙት በሰ/አቸፈር ወረዳ ሊበን ዳንኩራ ቀበሌ በኩታገጠም የተደራጁ አርሶ አደሮች እንደተናገሩት በ5.5 ሔክታር ማሳ ላይ የBH-546 የበቆሎ ዝርያን እያመረቱ መሆኑን በመጥቀስ አምርተው ለሌሎች አርሶ አደሮች በቀጣይ ዓመት የዘር ልውውጥ እንደሚያደርጉ ገልፀዋል፡፡ ቀደም ብለው ከተለቀቁ የበቆሎ ዝርያዎች በአማካይ ከ40 እስከ 50 ኩንታል በሄክታር ሲያመርቱ መቆየታቸውን የሚገልጹት ደግሞ በሰሜን አቸፈር ወረዳ የሊበን ዳንጉራ ቀበሌ አርሶአደር ላቀ ቢተው በሰጡት አስተያየት በአዴት ግብርና ምርምር ተመራማሪዎች እና በግብርና ባለሙያዎች ምክረ ሃሳብ ታግዘን መሬቱን እስከ አምስት ጊዜ ደጋግመን በማረስ በማልማታችን አሁን ላይ የፍሬ አያያዙን ሲያዩት ከ30 ኩንታል በላይ በግማሽ ሄክታር ምርት እንደሚጠብቁ ተናግረዋል፡፡በበዓሉ ላይ ማዕከሉ ያከናወናቸውን የምርምርና የቴክኖሎጂ ማስተዋወቅ ስራዎች ለግብርና ባለሙያዎችና ለተለያዩ የልማት አካላት ያስጎበኘ ሲሆን መልካም ተሞክሮዎችን ለሌሎች አካላት በማካፈል በቀጣይ ስራዎች ላይ ውይይት አድርጓል፡፡ በመስክ ቀኑ ከክልል ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ዳይሬክተሮችና ተመራማሪዎች፣ ከክልል ግብርና ቢሮ ኃላፊዎችና ባለሙያዎች፣ ከአዴት ግብርና ምርምር ዳይሬክተሮችና ተመራማሪዎች፣ ከምዕራብ ጐጃም ዞን ግብርና መምሪያ ኃላፊዎችና ባለሙያዎች፣ መንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች፣ የሰ/አቸፈር ግብርና ጽ/ቤት ኃላፊዎችና ባለሙያዎች የልማት ጣቢያ ሠራተኞችና ጥሪ የተደረገላቸው አርሶ አደሮች ተሣትፈዋል፡፡
te

Last Updated ( Friday, 06 December 2019 15:03 )
 
Print PDF

 

አሲዳማ አፈርን በኖራ በማከም የስንዴ ምርታማነትን ማሣደግ እንደሚቻል የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል አስታወቀ፡፡

የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል በአዊ ዞን በጓጉሳ ሽኩዳድ ወረዳ ከግብርና ዕድገት ፕሮጀክት II በተገኘ የበጀት ድጋፍ አሲዳማ አፈርን በኖራ በማከም የስንዴ ምርታማነትን የማሣደግ የቅድመ-ማስፋት ማከናወኑን ገለፀ፡፡የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር ዶ/ር ጥላዪ ተ/ወልድ እንደተናገሩት የአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዪት በመንግስት የተሰጡትን ሶስት ዋና ዋና ተልዕኮዎች ማለትም ምርትና ምርታማነት ሊያሻሻሉ የሚችሉ ቴክኖሎጂዎችን በማላመድ ላይ የተመሰረተ የምርምር ሂደት(ቴክኖሎጂ) ማውጣት፤ የወጡትን የመነሻ ቴክኖሎጂዎች ማባዛት እንዲሁም ቴክኖሎጂዎችን በስፋት ለአርሶአደሮች የማስተዋወቅና ፍላጎት እንዲፈጠርላቸው የማድረግ ስራዎች ያከናውናል ብለዋል፡፡  ኢንስቲትዩቱ  በተለያዩ የክልሉ አካባቢዎች ሰባት የምርምር ማዕከላት ያሉት ሲሆን ከነዚህ ሰባት የምርምር ማዕከላት የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል አንዱ መሆኑን ገልፀዋል፡፡ የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል አንጋፋ የምርምር ማዕከል ሲሆን ከዚህ ቀደም የምዕ/ጎጃም፤ የምስ/ጎጃም፡ አዊና ደ/ጎንደር ዞኖችን ሽፍኖ የሚሰራ የምርምር ማዕከል እንደነበር ጠቅሰው ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የፌደራል ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ምስራቅ ጎጃም ላይ አዲስ የምርምር ማዕከል በማቋቋሙ ምክንያት የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል በምዕ/ጎጃም፤ አዊና ደ/ጎንደር ዞኖች ትኩረት አድርጎ እየሰራ ይገኛል ብለዋል፡፡  እንደ አገር 40 ፐርሰንት የሚሆነው መሬት በአፈር አሲዳማነት የተጠቃ ሲሆን ከሚታረሰው መሬት ደግሞ 28 ፐርሰንት የሚሆነው በአፈር አሲዳማነት የተጠቃ መሆኑን አክለው ጠቅሰዋል፡፡ የምዕራብ አማራው ደጋማው አካባቢ የአፈር አሲዳማነት ችግር ያለበት መሆኑን የገለፁት ዋና ዳይሬክተሩ በዚህ ችግር ምክንያት አንዳአንድ አካባቢዎች ከምርት ውጭ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ ለምሳሌ በአዊ ዞን ደጋማ አካባቢዎች  አርሶ አደሮቹ የእርሻ መሬታቸውን በተለያዩ ዛፎች እንደ ዲክረንስ ያሉ ዛፎችን ሲተክሉ ይታያሉ ብለዋል፡፡ እንደ ምክንያት የጠቀሱት አፈሩ በጣም አሲዳማ በመሆኑ ሌሎች ሰብሎችን ማብቀል ባለመቻሉ ነው ብለዋል፡፡  ስለሆነም ይህን ችግር ለመፍታት በአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል ካሳለፍነው አመት ጀምሮ በዋናነት በምስራቅ ጎጃም፣ በምዕራብ ጎጃምና በአዊ ብሄረሰብ አስተዳደር ዞኖች ደጋማ አካባቢዎች  አሲዳማ አፈርን በኖራ በማከም በምርምር ያወጣቸውን ለደጋማ አካባቢዎች ተስማሚ የሆኑና የተሻለ ምርት መስጠት የሚችሉ የስንዴ ዝርያዎችን ጨምሮ ወደ ነዚህ አካባቢዎች በመውሰድና በማላመድ እንዲሁም በማስተዋወቅ ፍላጎት አንዲፈጠር  ሃላፊነት ተረክቦ እየሰራ ይገኛል ብለዋል፡፡ 

በአውሮፓውያኑ በ2023 ከውጭ የሚገባውን የስንዴ ምርት ሙሉ በሙሉ በሀገር ውስጥ ምርት ለመሸፈን መታሰቡን የጠቀሱት ዋና ዳይሬክተሩ እንደ አገር ከውጭ የሚገባውን የስንዴ ምርት ለመቀነስ ወይንም ለማስቆም የተያዘው ዕቅድ ላይ በርካታ ስትራቴዎች ውስጥ አንደኛው ስትራቴጂ በደጋማ አካባቢዎች ወይንም አሲዳማ ባለባቸው ቦታዎች ኖራን በማቅረብ ከምርት ውጭ የሆኑትን ቦታዎች መልሶ ወደ ስንዴ ምርት እንዲገቡ የማድረግ ስራ ነው ብለዋል፡፡   የአማራ ክልል ምክትል  ቢሮ ኃላፊ / ሰለሞን አሰፋ በበኩላቸው በአማራ ክልል ከአስራ አምስት ዞኖች መካከል አስሩ የአሲዳማነት ችግር ያለባቸው መሆኑን ጠቅሰው  እንደ አዊ ዞን ከፍተኛ ዓመታዊ የዝናብ መጠን ያላቸው ደጋማ የክልላችን አካባቢወች የአፈር አሲዳማነት መከሰትና መስፋፋት ችግር ተጋላጭ በመሆናቸው የሰብል ምርታማነት እንዳያድግና እንዳይስፋፋ ዋነኛ ማነቆ ሁኗል ብለዋል፡፡ በግብርና ቢሮ በኩልም በሰሜን ሸዋ መርሃቤቴ እና በደጀን የኖራ/ጁብሰም/ ፋብሪካ በመትከል የኖራ አቅርቦቱን ለማሻሻል እየሰራ ነው ብለዋል፡፡ የኖራ አቅርቦቱ በከልል ደረጃ መሬቱ እንዲያገግም ለማድረግ ከፍተኛ ኩንታል በየአመቱ ሊወሰድ የሚችል በመሆኑ ይህን ችግር ለመቅረፍ አማራጭ መንገዶችን ማየት ይጠይቃል ብለዋል፡፡ ለዚህም የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል ያቀረባቸው አማራጭ ስራዎች በየአመቱ በርካታ ኩንታል የሚጠይቀውን በመመጠን(በአራት ዕጥፍ በመቀነስ) እንድንጠቀም የሚያደርግ ስለሆነ ወጪንና የአቅርቦት ችግርን የሚፈታና የምርት ጭማሪን የሚያሣድግ ነው ብለዋል፡፡  ቴክኖሎጂ ራሱን የሆነ ደረጃ እንዳለው የገለፁት /ቢሮ ኃላፊው አርሶ አደሩ ሁሉንም ቴክኖሎጂ በአንድ ጊዜ  መቀበል ባለመቻሉ በአማራ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት፣ በግብረ ሰናይ ድርጅቶች እና በሌሎች ባለድረሻ አካላት በኩል የቴክኖሎጂ ትውውቅ ስራ እየተሰራ ነው ብለዋል፡፡ ለአርሶ አደሩ ፍላጎት በመፍጠር ቴክኖሎጂውን አይቶ አዋጭ መሆኑን ካረጋገጠ  በኋላ ከዚህ በፊት ምርት መስጠት የማይችሉ ቦታዎች ወደ ምርት እንዲገቡ የማድረግ ስራም ጭምር ተሰርቷል ብለዋል፡፡ እንደ ክልል በያዝነው በጀት ዓመት የቀረበው የኖራ ፍላጎት 23000 ኩንታል ኖራ ብቻ መሆኑን የጠቀሱት ም/ ቢሮ ኃላፊው የኖራ ቴክኖሎጂው አዲስ እንደመሆኑ መጠን የኖራ አቅርቦት ችግሩም እንዲሁ ሊሰፋ ይችላል፡፡ ስለዚህ አርሶአደሮች በመደራጀት ፍላጎታቸውን ለወረዳ፣ ለዞንና ለክልሉ ባለው መዋቅር እስካሳወቁ ድረስ የግል ባለሀብቱ፣ የተደራጁ ወጣቶች እንዲሁም የስሚንቶ ፋብሪካዎች  የኖራ ምንጭ ያላቸውን አካባቢዎች በመለየት የኖራ ወፍጮ በመትከል የኖራ አቅርቦት ችግርን ሊፈቱ ይችላሉ ብለዋል፡፡ 

አቶ ይሄነው አወቀ በአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል የሶሺዮ - ኢኮኖሚክስና ግብርና ኤክስቴንሽን ዳይሬክተር በበኩላቸው እንደገለፁት የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል የስንዴ ምርትና ምርታማነትን ለመጨመር ባለፉት አመታት በአፈር አሲዳማነት የተጠቁ ቦታዎችን በኖራ ለማዕከም ብዙ የምርምር ሂደቶችን በመስራት የተሻለ ውጤት ማስመዝገብ ችሏል ብለዋል፡፡ ይህም ውጤት በምክረ ሀሳብ ከተመከረው አንድ አራተኛውን በመጠቀም ከፍተኛ ምርት ማምረት እንደሚቻል የሚያሳይ በመሆኑ  ቴክኖሎጂውን በቅድመ ማስፋት ስራ እየተሰራ መሆኑን ገልፀዋል፡፡ በያዝነው በጀት ዓመት በአዊ ዞን በጓጉሳ ሽኩዳድ ወረዳ አብችክሊ ቀበሌ አስር(10) ሄክታር መሬት ላይ አንድ አራተኛ በሚሆን የኖራ መጠን በኩታገጠም የስንዴ ምርት ማምረት ተችሏል ብለዋል፡፡ ተመራማሪው የስራውን ሂደት ሲገልፁ መጀመሪያ ወደ ስራው ሲገባ የመሬቱን የአሲዳማነት መጠን ለማወቅና ለመሬቱ የሚያስፈልገውን የኖራ መጠን ለመወሰን የአፈር ናሙና በመውሰድ በላብራቶሪ ምርመራ የመለየት ስራ ተሰርቷል ብለዋል፡፡ በላብራቶሪ ውጤት መሰረት የአፈሩ አሲዳማነት መጠን ለአንድ ሄክታር ሙሉ በሙሉ ከተጠቀምን 48 ኩንታል ኖራ የሚፈልግ ቢሆንም አንድ አራተኛውን ብቻ በመጠቀም በኩታገጠም የተዘራው አስር ሄክታር መሬት በስሌቱ መሰረት 120 ኩንታል ብቻ መጠቀም ተችሏል ብለዋል፡፡ ከዚህ በተጨማሪ የስንዴን አመራረት ለማስተማር ደንዳ የተባለ የስንዴ ዝርያ ለአካባቢው የተሻለ ምርት የሚሰጥ መሆኑን አርሶ አደሮች ስለመረጡት ዝርያውን ማባዛት ተችሏል ብለዋል፡፡ በሌሎች አካባቢዎች በተለይ ባለፈው ዓመት በምስራቅ ጎጃም በማቻከልና ጎዛምን ወረዳዎች ምንም ሰብል ማብቀል በማይችል መሬት ላይ እንደ እንጉዳይ እና ግብጦ ብቻ ማብቀል በሚችሉ ቦታዎች 100 ሄክታር የሚሆን መሬት ላይ ይህ ቴክኖሎጂ ተሞከሮ ውጤታማ በመሆኑ ወደ ሌሎች ዞኖችና ደጋማ አካባቢዎች ለማስፋት ስራዎችን እየሰራ ነው ብለዋል፡፡ በዚህ ዓመት በምዕራብ ጎጃም እንደ ደጋ ዳሞት በአሲዳማ አፈር በተጠቁ ወረዳዎች በኖራ በማከም አስር ሄክታር መሬት ላይ ታይ በተባለ የስንዴ ዝርያ መሸፈን እንደተቻለ ተናግረዋል፡፡

በጓጉሳ ወረዳ የአብስላ ዋርዳ ቀበሌ ነዋሪ የሆኑት አርሶ አደር በሪሁን አያሌው እንደተናገሩት በቀበሬው 10 ሄክታር ማሳ በኩታ ገጠም በስንዴ ሰብል መሸፈኑን ተናግረው  ከዚህ በፊት በባህላዊ አመራረት ዘይቤ እየዘራን ብዙም ተጠቃሚ አልነበርንም ብለዋል፡ኖራንም ቢሆን ከዚህ በፊት በማሳቸው ከዘር ወቅት በፊት ከ4-5 ወር ቀድመው እንደሚጠቀሙ እና ውጤታማ እንዳልነበሩ የሚናገሩት አርሶአደሩ የአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል ኖራን አንድ አራተኛውን  በዘር ወቅት በመስመር እንድንጠቀም ማድረጉ የሰብሉ ቁመና የተሻለ ምርት እንደሚያስገኝ ተስፋ ሰጭ ነው ብለዋል፡፡ ለጊዜው ጥርጣሬ እንዳደረባቸው  ጠቅሰው  መንግሰት ለአርሶአደሩ የተሻለ ነገር ዞ እንደሚቀርብ ስላመን በድፍረት የባለሙያዎችን ምክር በመስማት ልንዘራ ችለናል ብለዋል፡፡ ይህ መሬት የስንዴ ሰብል ሲያመርት የነበረ ቢሆንም ውጤቱ በጣም ዝቅተኛ ከ4-6 ኩንታል በላይ ምርት የማይሰጥ ነበር ያሉት አርሶ አደሩ፤ በዚህ ዓመት ግን  10 ኩንታል በላይ የስንዴ ምርት ሊመረት እንደሚችል ይገመታል ብለዋል፡፡  ከዚህ በፊት የአካባቢውን የስንዴ ዝርያ እንደሚዘሩ ጠቅሰው የአዴት ምርምር ማዕከል ኖራው በተጨማሪ የተሻለ ዝርያና ሌሎች አሰራሮችን ጨምሮ በማቅረቡ ውጤታማ መሆን እንደቻሉ አክለው ተናግረዋል፡፡  በመጨረሻም  አርሶ አደሩ ምርጥ ዘሮችና የተሸሻሉ አሰራሮች በበቂ መጠንና ወቅት ቢቀርብልን በአጭር ጊዜ ውስጥ ኑሮአችን መሻሻል ይችላል፡፡ከእኛም አልፎ ለሌሎች መትረፍ እንችላለን ብለዋል፡፡

በመስክ ቀኑ ከክልል ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ዳይሬክተሮችና ተመራማሪዎች፣ ከክልል ግብርና ቢሮ ኃላፊዎችና ባለሙያዎች፣ ከአዴት ግብርና ምርምር ማዕከል ዳይሬክተሩና ተመራማሪዎች፣ ከአዊና ከምዕራብ ጐጃም ዞን ግብርና መምሪያ ኃላፊዎችና ባለሙያዎች፣ ከዘር አባዥ ድርጅቶች፣ መንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች፣ ከጓጉሳ ሽኩዳድ ግብርና ጽ/ቤት የስራ ኃላፊዎችና ባለሙያዎች የልማት ጣቢያ ሠራተኞችና ጥሪ የተደረገላቸው አርሶ አደሮች ተሣትፈዋል፡፡

 

 

Last Updated ( Friday, 06 December 2019 14:15 )
 
  • «
  •  Start 
  •  Prev 
  •  1 
  •  2 
  •  3 
  •  4 
  •  5 
  •  6 
  •  7 
  •  8 
  •  9 
  •  10 
  •  Next 
  •  End 
  • »
Page 1 of 28
You are here: Home